Αντικοινωνική συμπεριφορά

στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία
Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΠΙΠΕΡΟΠΟΥΛΟΥ
Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας

Αναμφίβολα, η αύξηση των κρουσμάτων αντικοινωνικής συμπεριφοράς τσαντάκηδες, κλοπές, διαρρήξεις, βιασμοί, απαγωγές, δολοφονίες, καταχρήσεις σε Τραπεζικά και άλλα ιδρύματα, αύξηση της ναρκομανίας, σεξουαλικά προβλήματα, χουλιγκανισμός στα γήπεδα, αύξηση των διαζυγίων, αύξηση του αριθμού των παιδιών που εγκαταλείπουν το σπίτι τους τεκμηριώνουν την ύπαρξη κοινωνικής παθολογίας. Πώς, όμως, ερμηνεύονται όλα αυτά τα φαινόμενα αντικοινωνικής συμπεριφοράς στην πάλαι ποτέ ειρηνική, ρομαντική, φιλική, ανθρώπινη «Ψωροκώσταινα» όπου υπήρχε έστω ο στοιχειώδης σεβασμός της προσωπικής ελευθερίας και αξιοπρέπειας ανάμεσα στους πολίτες;
http://makelio.blogspot.com/2009/01/blog-post_6156.html

Εφηβεία- Το κρίσιμο σταυροδρόμι της ζωής

Καλημέρα,
λίγα περιγραφικά σχόλια

για την κατανόηση αυτής της δύσκολης εποχής

από το βιβλίο μου ΚΑΛΗΝΥΧΤΑ ΕΛΛΑΔΑ

που, δυστυχώς,

μάλλον προφητικό αρχίζει να μοιάζει
φιλικά
Πιπερόπουλος

Τέσσερις τύποι εφήβων

ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΙΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ
Καθηγητής Πανεπιστημίου Μακεδονίας

(Από το βιβλίο του κ Πιπερόπουλου με τίτλο Καληνύχτα Ελλάδα, Εκδόσεις δομή, 2008)
Με αφορμή τα πρόσφατα επεισόδια στα οποία πρωταγωνίστησαν, κατά κύριο λόγο, παιδιά εφηβικής ηλικίας συνομήλικα του φονευθέντος Αλέξη Γρηγορόπουλου καταθέτω μια σχετικά σύντομη περιγραφή της εφηβείας την οποία χαρακτηρίζω ως «κρίσιμο σταυροδρόμι της ζωής» και περιγράφω πολύ συνοπτικά τους 4 κυρίαρχους τύπους εφήβων για να βοηθήσω τους γονείς, και την κοινή γνώμη, σε μια πληρέστερη κατανόηση αυτής της περιόδου της πορείας του καθένα και της καθεμιάς μας προς την ενηλικίωση
Αν υπήρχε κάποιος εύστοχα περιγραφικός όρος της εφηβείας, αυτός θα μπορούσε να ήταν – όσο και αν αυτό ακούγεται σχεδόν οξύμωρο – η αλλαγή! Αναμφίβολα κάθε στάδιο της ανθρώπινης ζωής χαρακτηρίζεται από αλλαγές, αλλά και σε κάθε φάση της εξελικτικής μας πορείας υπάρχουν κάποια λιγότερο ρευστά πλαίσια αναφοράς, υπάρχει κάποια αίσθηση σταθερότητας. Για τους εφήβους, όμως, για τα αγόρια και κορίτσια αυτή η αναπτυξιακή περίοδος της ζωής τους αποτελείται από μιά διαδοχική εναλλαγή ψυχοσωματικών, ψυχοκοινωνικών και ψυχοσεξουαλικών μεταλλαγών, αναζητήσεων και προσπαθειών για την εδραίωση της ατομικής, της υπαρξιακής τους ταυτότητας.
Η δύσκολη περίοδος της εφηβείας αποτελεί το επίκεντρο θεωρητικών και εμπειρικών προσπαθειών κοινωνιολόγων, ψυχολόγων και παιδαγωγών. Στα δεδομένα της ψυχοκοινωνικής θεωρίας διαφοροποιούνται, συνήθως, 4 τύποι ή κατηγορίες, εφήβων και συγκεκριμένα «κομφορμιστές, ιδεολόγοι, ηδονιστές και αντικοινωνικοί».
Ο κομφορμιστής έφηβος επιθυμεί να βελτιώσει την προσωπική του ζωή, να ξεπεράσει σε όλους τους τομείς της δραστηριότητάς του τους γονείς του, να επιτύχει μέσα στο κοινωνικό-οικονομικό σύστημα στο οποίο ζεί και μεγαλώνει. Αλλά ο κομφορμιστής έφηβος δεν είναι άτομο με γερασμένη πριν την ώρα της ψυχή σε νεανικό κορμί!
Ο ιδεολόγος έφηβος εκδηλώνει κάθε στιγμή και σε κάθε περίπτωση τη βαθειά του δυσαρέσκεια για το σύστημα αξιών, τον τρόπο ζωής και τα κοινωνικό-οικονομικά δεδομένα των ενηλίκων γονιών, συγγενών και της κοινωνίας γενικότερα. Ο ιδεαλισμός είναι γενικό χαρακτηριστικό της εφηβείας- όπως βέβαια και πολλών ενηλίκων που παραμένουν αθεράπευτα ρομαντικοί! Οι προοδευτικοί ιδεολόγοι ρεφορμιστές έφηβοι θεωρούν την κοινωνία και τα ανθρώπινα προβλήματα ως παράγωγα της μετάθεσης σημαντικών ανθρώπινων αξιών σε επουσιώδη και απρόσωπα αντικείμενα της «καταναλωτικής μας κοινωνίας» Για τους εφήβους αυτούς η ανθρώπινη κοινωνία οφείλει όχι μόνο να αναθεωρήσει τα συστήματα αξιών της αλλά και να τα μετουσιώσει θέτοντας περισσότερη έμφαση στις ανθρώπινες σχέσεις, στην εξάλειψη της μοναξιάς και της αλλοτρίωσης του ατόμου που ζεί και παράγει μέσα στα σύγχρονα απρόσωπα αστικό-βιομηχανικά κέντρα, στην επούλωση των ψυχικών μας τραυμάτων, στην ανύψωση της αγάπης προς τον συνάνθρωπό μας σε αξία υπέρτατου βαθμού.
Ο ηδονιστής έφηβος διακατέχεται από την τάση προς τον ηδονισμό και η «ντόλτσε βίτα» είναι τυπικά και ουσιαστικά αυτοσκοπός της ύπαρξής του. Κυνηγάει την ικανοποίηση των αναγκών του με αέναο ρυθμό μέσα από μυριάδες ερεθισμάτων όπως το σεξ, το αλκοόλ, τα ναρκωτικά, τα ξενύχτια, τις κάθε λογής «τρέλες» χωρίς φραγμούς ή συνειδησιακό έλεγχο χωρίς την είσπραξη ενοχών που δημιουργούν στον καθένα μας οι ψυχοκοινωνικές αναστολές, τα ταμπού οι ηθικές δεσμεύσεις του «υπερεγώ». Για τον ηδονιστή έφηβο η έλλειψη οικονομικών πόρων δεν είναι πρόβλημα γιατί εφόσον του λείψουν από το πατρικό βαλάντιο θα τους βρεί με παράνομους τρόπους όπως κλοπές και διαρρήξεις, εκβιασμούς, πορνεία, σχέσεις με ομοφυλόφιλους, εμπορία ναρκωτικών . Η ηδονή προέχει και αυτή καθαγιάζει όλα τα μέσα…
Ο αντικοινωνικός έφηβος προσιδιάζει τον τύπο του ηδονιστή αλλά γι αυτόν η έλλειψη αναστολών και ενοχών δεν εξαντλείται στην επιζήτηση ηδονής, δεν τελειώνει με την πραγμάτωση της «ντόλτσε βίτα». Επεκτείνεται και στην έλλειψη στοιχειώδους σεβασμού όχι μόνο για τα περιουσιακά στοιχεία τρίτων αλλά και γι αυτήν ακόμη την ανθρώπινη ζωή με αποτέλεσμα ο αντικοινωνικός έφηβος να διαπράττει χωρίς κανένα ενδοιασμό καταστροφές περιουσιών, εγκλήματα, βιασμούς όχι ως έμμεσες πράξεις με απώτερο σκοπό κάποιο «κέρδος» όπως υπαγορεύει το κυνηγητό της «ντόλτσε βίτα» για τον ηδονιστή έφηβο αλλά ξεκάθαρα ως τελική πράξη στερούμενη κάθε άλλης σκοπιμότητας.
Ως κοινωνία, γενικά και ως γονείς ειδικότερα, ας αποφύγουμε τον στρουθοκαμηλισμό. Το νόημα της ζωής μας δεν εξαντλείται στην επιτυχή ολοκλήρωση του ρόλου μας ως γονιών αλλά χρειάζεται και εμείς να φροντίσουμε, αφού μεγαλώσουν οι έφηβοί μας, να είναι δημιουργική και θετική η παραπέρα δικιά μας πορεία προς την ολοκλήρωση του δικού μας υπαρξιακού είναι…

Εφηβεία- Το κρίσιμο σταυροδρόμι της ζωής

Καλημέρα,
λίγα περιγραφικά σχόλια

για την κατανόηση αυτής της δύσκολης εποχής

από το βιβλίο μου ΚΑΛΗΝΥΧΤΑ ΕΛΛΑΔΑ

που, δυστυχώς,

μάλλον προφητικό αρχίζει να μοιάζει
φιλικά
Πιπερόπουλος

Τέσσερις τύποι εφήβων

ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΙΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ
Καθηγητής Πανεπιστημίου Μακεδονίας

(Από το βιβλίο του κ Πιπερόπουλου με τίτλο Καληνύχτα Ελλάδα, Εκδόσεις δομή, 2008)
Με αφορμή τα πρόσφατα επεισόδια στα οποία πρωταγωνίστησαν, κατά κύριο λόγο, παιδιά εφηβικής ηλικίας συνομήλικα του φονευθέντος Αλέξη Γρηγορόπουλου καταθέτω μια σχετικά σύντομη περιγραφή της εφηβείας την οποία χαρακτηρίζω ως «κρίσιμο σταυροδρόμι της ζωής» και περιγράφω πολύ συνοπτικά τους 4 κυρίαρχους τύπους εφήβων για να βοηθήσω τους γονείς, και την κοινή γνώμη, σε μια πληρέστερη κατανόηση αυτής της περιόδου της πορείας του καθένα και της καθεμιάς μας προς την ενηλικίωση
Αν υπήρχε κάποιος εύστοχα περιγραφικός όρος της εφηβείας, αυτός θα μπορούσε να ήταν – όσο και αν αυτό ακούγεται σχεδόν οξύμωρο – η αλλαγή! Αναμφίβολα κάθε στάδιο της ανθρώπινης ζωής χαρακτηρίζεται από αλλαγές, αλλά και σε κάθε φάση της εξελικτικής μας πορείας υπάρχουν κάποια λιγότερο ρευστά πλαίσια αναφοράς, υπάρχει κάποια αίσθηση σταθερότητας. Για τους εφήβους, όμως, για τα αγόρια και κορίτσια αυτή η αναπτυξιακή περίοδος της ζωής τους αποτελείται από μιά διαδοχική εναλλαγή ψυχοσωματικών, ψυχοκοινωνικών και ψυχοσεξουαλικών μεταλλαγών, αναζητήσεων και προσπαθειών για την εδραίωση της ατομικής, της υπαρξιακής τους ταυτότητας.
Η δύσκολη περίοδος της εφηβείας αποτελεί το επίκεντρο θεωρητικών και εμπειρικών προσπαθειών κοινωνιολόγων, ψυχολόγων και παιδαγωγών. Στα δεδομένα της ψυχοκοινωνικής θεωρίας διαφοροποιούνται, συνήθως, 4 τύποι ή κατηγορίες, εφήβων και συγκεκριμένα «κομφορμιστές, ιδεολόγοι, ηδονιστές και αντικοινωνικοί».
Ο κομφορμιστής έφηβος επιθυμεί να βελτιώσει την προσωπική του ζωή, να ξεπεράσει σε όλους τους τομείς της δραστηριότητάς του τους γονείς του, να επιτύχει μέσα στο κοινωνικό-οικονομικό σύστημα στο οποίο ζεί και μεγαλώνει. Αλλά ο κομφορμιστής έφηβος δεν είναι άτομο με γερασμένη πριν την ώρα της ψυχή σε νεανικό κορμί!
Ο ιδεολόγος έφηβος εκδηλώνει κάθε στιγμή και σε κάθε περίπτωση τη βαθειά του δυσαρέσκεια για το σύστημα αξιών, τον τρόπο ζωής και τα κοινωνικό-οικονομικά δεδομένα των ενηλίκων γονιών, συγγενών και της κοινωνίας γενικότερα. Ο ιδεαλισμός είναι γενικό χαρακτηριστικό της εφηβείας- όπως βέβαια και πολλών ενηλίκων που παραμένουν αθεράπευτα ρομαντικοί! Οι προοδευτικοί ιδεολόγοι ρεφορμιστές έφηβοι θεωρούν την κοινωνία και τα ανθρώπινα προβλήματα ως παράγωγα της μετάθεσης σημαντικών ανθρώπινων αξιών σε επουσιώδη και απρόσωπα αντικείμενα της «καταναλωτικής μας κοινωνίας» Για τους εφήβους αυτούς η ανθρώπινη κοινωνία οφείλει όχι μόνο να αναθεωρήσει τα συστήματα αξιών της αλλά και να τα μετουσιώσει θέτοντας περισσότερη έμφαση στις ανθρώπινες σχέσεις, στην εξάλειψη της μοναξιάς και της αλλοτρίωσης του ατόμου που ζεί και παράγει μέσα στα σύγχρονα απρόσωπα αστικό-βιομηχανικά κέντρα, στην επούλωση των ψυχικών μας τραυμάτων, στην ανύψωση της αγάπης προς τον συνάνθρωπό μας σε αξία υπέρτατου βαθμού.
Ο ηδονιστής έφηβος διακατέχεται από την τάση προς τον ηδονισμό και η «ντόλτσε βίτα» είναι τυπικά και ουσιαστικά αυτοσκοπός της ύπαρξής του. Κυνηγάει την ικανοποίηση των αναγκών του με αέναο ρυθμό μέσα από μυριάδες ερεθισμάτων όπως το σεξ, το αλκοόλ, τα ναρκωτικά, τα ξενύχτια, τις κάθε λογής «τρέλες» χωρίς φραγμούς ή συνειδησιακό έλεγχο χωρίς την είσπραξη ενοχών που δημιουργούν στον καθένα μας οι ψυχοκοινωνικές αναστολές, τα ταμπού οι ηθικές δεσμεύσεις του «υπερεγώ». Για τον ηδονιστή έφηβο η έλλειψη οικονομικών πόρων δεν είναι πρόβλημα γιατί εφόσον του λείψουν από το πατρικό βαλάντιο θα τους βρεί με παράνομους τρόπους όπως κλοπές και διαρρήξεις, εκβιασμούς, πορνεία, σχέσεις με ομοφυλόφιλους, εμπορία ναρκωτικών . Η ηδονή προέχει και αυτή καθαγιάζει όλα τα μέσα…
Ο αντικοινωνικός έφηβος προσιδιάζει τον τύπο του ηδονιστή αλλά γι αυτόν η έλλειψη αναστολών και ενοχών δεν εξαντλείται στην επιζήτηση ηδονής, δεν τελειώνει με την πραγμάτωση της «ντόλτσε βίτα». Επεκτείνεται και στην έλλειψη στοιχειώδους σεβασμού όχι μόνο για τα περιουσιακά στοιχεία τρίτων αλλά και γι αυτήν ακόμη την ανθρώπινη ζωή με αποτέλεσμα ο αντικοινωνικός έφηβος να διαπράττει χωρίς κανένα ενδοιασμό καταστροφές περιουσιών, εγκλήματα, βιασμούς όχι ως έμμεσες πράξεις με απώτερο σκοπό κάποιο «κέρδος» όπως υπαγορεύει το κυνηγητό της «ντόλτσε βίτα» για τον ηδονιστή έφηβο αλλά ξεκάθαρα ως τελική πράξη στερούμενη κάθε άλλης σκοπιμότητας.
Ως κοινωνία, γενικά και ως γονείς ειδικότερα, ας αποφύγουμε τον στρουθοκαμηλισμό. Το νόημα της ζωής μας δεν εξαντλείται στην επιτυχή ολοκλήρωση του ρόλου μας ως γονιών αλλά χρειάζεται και εμείς να φροντίσουμε, αφού μεγαλώσουν οι έφηβοί μας, να είναι δημιουργική και θετική η παραπέρα δικιά μας πορεία προς την ολοκλήρωση του δικού μας υπαρξιακού είναι…

Ιστορική συνάντηση ή «ιστορικό ατόπημα;»

pipero-2.jpg 
Του καθηγητή ΓΙΩΡΓΟΥ  ΠΙΠΕΡΟΠΟΥΛΟΥ
 

                       Θα είμαι εξαιρετικά σύντομος στο σημερινό μου σχόλιο και ταυτόχρονα ΠΑΡΑ ΠΟΛΥ επικριτικός για την απίστευτη και μάλιστα σε επίπεδο καταναγκασμού  συγχορδία των ΜΜΕ να μας πείσουν, πριν ακόμα ολοκληρωθεί, ότι υπήρξε ΙΣΤΟΡΙΚΗ η επίσκεψη του Τούρκου Πρωθυπουργού στην Αθήνα.
                        Χειροπιαστό αποτέλεσμα αυτής  της επίσκεψης ήταν να  υπογραφούν  κάποιες εμπορικές και παρεμφερείς μη-ουσιώδεις συμφωνίες και να ΜΗΝ συζητηθεί και να ΜΗΝ επιλυθεί ΚΑΝΕΝΑ από τα ακανθώδη θέματα που χωρίζουν τις χώρες μας και κοστίζουν ΚΥΡΙΩΣ ανθρώπινες ζωές σε εμάς τους Έλληνες και φυσικά χρήματα και πολεμικό εξοπλισμό και στις δύο χώρες!
                        Αληθεύει αυτό που ακούστηκε αλλά ΔΕΝ έπαιξε ως ΘΕΜΑ στα ελληνικά ΜΜΕ, ότι δηλαδή ο κ Ερντογάν ως γνήσιος διάδοχος στον Τουρκικό θώκο εξουσίας (κάποτε ΘΡΟΝΟ της πάλαι ποτέ ΟΘΩΜΑΝΙΚΗΣ αυτοκρατορίας) μίλησε στα ΤΟΥΡΚΙΚΑ και ο Πρόεδρος της Ελληνικής Κυβέρνησης και κάτοχος του Πρωθυπουργικού θώκου εξουσίας της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Παπανδρέου (και μαζί του ο Υπουργός μας επί των εξωτερικών κ Δρούτσας) μίλησαν στα ΑΓΓΛΙΚΑ;
                       Εάν αυτό αληθεύει τότε σίγουρα η συγκεκριμένη επίσκεψη καταγράφηκε για εμάς τους Έλληνες ως φοβερό ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΤΟΠΗΜΑ!!!
                       Εάν δεν αληθεύει διαγράφω ΑΜΕΣΑ τον όρο «Ιστορικό Ατόπημα»…Τον άλλο όρο περί «Ιστορικής Συνάντησης» οι περισσότεροι Έλληνες το διαγράψαμε τη στιγμή που το ακούσαμε από τα ελληνικά ΜΜΕ… 

Ιστορική συνάντηση ή «ιστορικό ατόπημα;»

pipero-2.jpg 
Του καθηγητή ΓΙΩΡΓΟΥ  ΠΙΠΕΡΟΠΟΥΛΟΥ
 

                       Θα είμαι εξαιρετικά σύντομος στο σημερινό μου σχόλιο και ταυτόχρονα ΠΑΡΑ ΠΟΛΥ επικριτικός για την απίστευτη και μάλιστα σε επίπεδο καταναγκασμού  συγχορδία των ΜΜΕ να μας πείσουν, πριν ακόμα ολοκληρωθεί, ότι υπήρξε ΙΣΤΟΡΙΚΗ η επίσκεψη του Τούρκου Πρωθυπουργού στην Αθήνα.
                        Χειροπιαστό αποτέλεσμα αυτής  της επίσκεψης ήταν να  υπογραφούν  κάποιες εμπορικές και παρεμφερείς μη-ουσιώδεις συμφωνίες και να ΜΗΝ συζητηθεί και να ΜΗΝ επιλυθεί ΚΑΝΕΝΑ από τα ακανθώδη θέματα που χωρίζουν τις χώρες μας και κοστίζουν ΚΥΡΙΩΣ ανθρώπινες ζωές σε εμάς τους Έλληνες και φυσικά χρήματα και πολεμικό εξοπλισμό και στις δύο χώρες!
                        Αληθεύει αυτό που ακούστηκε αλλά ΔΕΝ έπαιξε ως ΘΕΜΑ στα ελληνικά ΜΜΕ, ότι δηλαδή ο κ Ερντογάν ως γνήσιος διάδοχος στον Τουρκικό θώκο εξουσίας (κάποτε ΘΡΟΝΟ της πάλαι ποτέ ΟΘΩΜΑΝΙΚΗΣ αυτοκρατορίας) μίλησε στα ΤΟΥΡΚΙΚΑ και ο Πρόεδρος της Ελληνικής Κυβέρνησης και κάτοχος του Πρωθυπουργικού θώκου εξουσίας της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Παπανδρέου (και μαζί του ο Υπουργός μας επί των εξωτερικών κ Δρούτσας) μίλησαν στα ΑΓΓΛΙΚΑ;
                       Εάν αυτό αληθεύει τότε σίγουρα η συγκεκριμένη επίσκεψη καταγράφηκε για εμάς τους Έλληνες ως φοβερό ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΤΟΠΗΜΑ!!!
                       Εάν δεν αληθεύει διαγράφω ΑΜΕΣΑ τον όρο «Ιστορικό Ατόπημα»…Τον άλλο όρο περί «Ιστορικής Συνάντησης» οι περισσότεροι Έλληνες το διαγράψαμε τη στιγμή που το ακούσαμε από τα ελληνικά ΜΜΕ… 

Ιστορική συνάντηση ή «ιστορικό ατόπημα;



Του καθηγητή ΓΙΩΡΓΟΥ ΠΙΠΕΡΟΠΟΥΛΟΥ

Θα είμαι εξαιρετικά σύντομος στο σημερινό μου σχόλιο και ταυτόχρονα ΠΑΡΑ ΠΟΛΥ επικριτικός για την απίστευτη και μάλιστα σε επίπεδο καταναγκασμού συγχορδία των ΜΜΕ να μας πείσουν, πριν ακόμα ολοκληρωθεί, ότι υπήρξε ΙΣΤΟΡΙΚΗ η επίσκεψη του Τούρκου Πρωθυπουργού στην Αθήνα.

Χειροπιαστό αποτέλεσμα αυτής της επίσκεψης ήταν να υπογραφούν κάποιες εμπορικές και παρεμφερείς μη-ουσιώδεις συμφωνίες και να ΜΗΝ συζητηθεί και να ΜΗΝ επιλυθεί ΚΑΝΕΝΑ από τα ακανθώδη θέματα που χωρίζουν τις χώρες μας και κοστίζουν ΚΥΡΙΩΣ ανθρώπινες ζωές σε εμάς τους Έλληνες και φυσικά χρήματα και πολεμικό εξοπλισμό και στις δύο χώρες!

Αληθεύει αυτό που ακούστηκε αλλά ΔΕΝ έπαιξε ως ΘΕΜΑ στα ελληνικά ΜΜΕ, ότι δηλαδή ο κ Ερντογάν ως γνήσιος διάδοχος στον Τουρκικό θώκο εξουσίας (κάποτε ΘΡΟΝΟ της πάλαι ποτέ ΟΘΩΜΑΝΙΚΗΣ αυτοκρατορίας) μίλησε στα ΤΟΥΡΚΙΚΑ και ο Πρόεδρος της Ελληνικής Κυβέρνησης και κάτοχος του Πρωθυπουργικού θώκου εξουσίας της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Παπανδρέου (και μαζί του ο Υπουργός μας επί των εξωτερικών κ Δρούτσας) μίλησαν στα ΑΓΓΛΙΚΑ;

Εάν αυτό αληθεύει τότε σίγουρα η συγκεκριμένη επίσκεψη καταγράφηκε για εμάς τους Έλληνες ως φοβερό ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΤΟΠΗΜΑ!!!

Εάν δεν αληθεύει διαγράφω ΑΜΕΣΑ τον όρο «Ιστορικό Ατόπημα»…Τον άλλο όρο περί «Ιστορικής Συνάντησης» οι περισσότεροι Έλληνες το διαγράψαμε τη στιγμή που το ακούσαμε από τα ελληνικά ΜΜΕ…

Οταν οι Επιθυμίες μας…Συγκρούονται!

Toυ Καθηγητή  ΓΙΩΡΓΟΥ ΠΙΠΕΡΟΠΟΥΛΟΥ

                
     Είναι, πραγματικά, καθοριστικός ο ρόλος που τα συναισθήματά μας διαδραματίζουν στην διαμόρφωση και την εκδήλωση συμπεριφοράς που στοχεύει στην ικανοποίηση αναγκών μας. Η έλλειψη τροφής ή νερού δημιουργεί αντίστοιχα το συναίσθημα της πείνας και της δίψας, η έλλειψη αγάπης ή φίλων μας προξενεί το συναίσθημα της μοναξιάς ενώ απογοήτευση και χαρά συνοδεύουν, αντίστοιχα, αποτυχίες και επιτυχίες μας.
     Κάθε άτομο δέχεται εξωγενείς πιέσεις ως συνεπακόλουθα της  διαβίωσής του μέσα σε οργανωμένα ψυχοκοινωνικά σύνολα, δηλαδή στο ίδιο με άλλα άτομα κοινωνικό σύστημα. Πολλές από τις «εξωγενείς» πιέσεις που ασκούνται στο άτομο από την παιδική του ηλικία μέσα από τις διαδικασίες της κοινωνικοποίησης με τουσιώνονται σε «ενδογενείς» πιέσεις, δηλαδή οι αρχικά εξωγενείς προς το άτομο αξίες και ψυχοκοινωνικά δεδομένα και πραγματικότητες ενσωματώνονται στην  υποκειμενική του πραγματικότητα και καθορίζουν τη συμπεριφορά και τα συναισθήματά του. Τελικά εσωτερικευμένες αξίες έχουν τη δύναμη να αναστείλουν για το άτομο, λειτουργώντας απαγορευτικά,  ακόμη και την ικανοποίηση θεμελιακών βιολογικών του αναγκών καθορίζοντας και αυτές ακόμα τις έννοιες ευτυχίας και δυστυχίας!
     Η σύγκρουση μεταξύ δύο ή περισσότερων επιθυμιών ενός ατόμου συμβαίνει, ευνόητα, όταν αυτές οι επιθυμίες είναι ασυμβίβαστες. Συγκεκριμένα, όταν η συμπεριφορά που απαιτεί η ικανοποίηση της μιάς αποβαίνει απαγορευτική για την ικανοποίηση της άλλης βλέπουμε το άτομο να παραμένει ψυχολογικά προβληματισμένο καθώς η διαμόρφωση και η εκδήλωση συμπεριφοράς για την ικανοποίηση μιάς ανάγκης αφήνει, υποχρεωτικά, ανεκπλήρωτη την άλλη.
    Ας πάρουμε για παράδειγμα κάποιον γνωστό σας, ή δείτε εσείς τον ίδιο σας τον εαυτό που τον χαρακτηρίζετε ίσως ως άτομο με αυτοπεποίθηση, σιγουριά, αποφασιστικότητα και ψυχοσυναισθηματική επάρκεια. Ας υποθέσουμε, όμως, ότι αυτό το γνωστό σας άτομο ή εσείς διακατέχεται ταυτόχρονα από μία έντονη ανάγκη για ασφάλεια και μιά ακατανίκητη ανάγκη και επιθυμία να τον αγαπούν και να τον περιποιούνται (βιωματικά κατάλοιπα της συμπεριφοράς που έδειχνε η μητέρα του απέναντί του.) Κάθε βήμα ενός τέτοιου ατόμου για ανεξαρτησία στην αντιμετώπιση της ζωής το γεμίζει με άγχος καθώς η ταυτόχρονη υποκειμενική του ανάγκη για σιγουριά, ασφάλεια και προστασία μοιάζει να είναι ασυμβίβαστη με την πορεία και τα συναισθηματικά συνεπακόλουθα που χαρακτηρίζουν την ανεξαρτησία.
    Από την άλλη πλευρά άν το άτομο αυτό ενδώσει στην ανάγκη για προστασία, σιγουριά και ασφάλεια, τότε αδυνατεί να προχωρήσει στο δρόμο της ανεξαρτησίας πληγώνοντας έτσι την υποκειμενική αξιολόγηση του εαυτού του ως άτομο με αυτοπεποίθηση και αποφασιστικότητα!
     Στο ξεκίνημα της ζωής τα παιδιά που δεν έχουν ακόμη εσωτερικεύσει τους κανόνες της κοινωνικής συμβίωσης βρίσκονται συχνά αντιμέτωπα με τη σύγκρουση ενδογενών επιθυμιών τους και εξωγενών πιέσεων που εκλαμβάνονται ως απαγορεύσεις. Με το πέρασμα του χρόνου και την επίδραση της κοινωνικοποίησης, τα μεγαλύτερα παιδιά, και αργότερα τα ώριμα άτομα μαθαίνουν να συμβιβάζουν τις υποκειμενικές, ενδογενείς ανάγκες με τις αντικειμενικές, εξωγενείς πιέσεις αποφεύγοντας το συναίσθημα της σύγκρουσης. Παραμένει, όμως, σχεδόν πάντα μέσα μας μιά αίσθηση απογοήτευσης έστω και εάν με τον συμβιβασμό αποφεύγουμε ακόμη πιό έντονα συναισθήματα που θα δημιουργούσε και η αρχική σύγκρουση αλλά και η παρατεινόμενη αποφυγή επίλυσής της.
    Η σύγκρουση που δημιουργείται ανάμεσα σε δύο εξωγενείς πιέσεις ή απαιτήσεις του περιβάλλοντος είναι περισσότερο συμβολική αλλά το ίδιο οδυνηρή για κάθε άτομο που την βιώνει. Η τελική επιλογή που θα κάνετε είναι, φυσικά, θέμα αξιολόγησης δικιάς σας αλλά δεν θα δημιουργήσει, τις περισσότερες φορές στα περισσότερα άτομα έντονα αρνητικά συναισθήματα.
3 τύποι συγκρούσεων
    Ας δούμε αναλυτικότερα τους τρείς θεμελιακούς τύπους συγκρούσεων που σχεδόν καθημερινά αντιμετωπίζουμε άνδρες, γυναίκες, και παιδιά.
    Στην περίπτωση σύγκρουσης μεταξύ δύο θετικών επιθυμιών  ΕΛΞΗ – ΕΛΞΗ   το άτομο αντιμετωπίζει το δίλημμα της ικανοποίησης της μιάς με παράλληλη  είσπραξη απογοήτευσης που προέρχεται από την μη πλήρωση της άλλης. Καθημερινά παραδείγματα αυτού του τύπου σύγκρουσης αποτελούν η απλή επιλογή μεταξύ μεταξύ δύο φαγητών ή γλυκών ή φρούτων, η παρακολούθηση μιάς από δύο καλές κινηματογραφικές ταινίες ή η επιλογή ανάμεσα σε δύο ή περισσότερα σήριαλ στην τηλεόραση. Στην εποχή της ψηφιακής τεχνολογίας μπορούμε να μαγνητοσκοπήσουμε ένα σήριαλ την ώρα που παρακολουθούμε το άλλο, αλλά καθώς ο χρόνος μας λείπει το ερώτημα είναι πότε θα δούμε το…μαγνητοσκοπημένο;
    Η δεύτερη σύγκρουση αφορά την ιδιόμορφη κατάσταση όπου καλούμεθα να επιλέξουμε ανάμεσα σε δύο αρνητικές επιθυμίες ή πιέσεις ΑΠΩΘΗΣΗ -ΑΠΩΘΗΣΗ  και έχει συνοψισθεί με επιτυχία στο λαϊκό μας εκείνο απόφθεγμα που διατείνεται «μπρός γκρεμός και πίσω ρέμμα…»  Οι αρχαίοι μας πρόγονοι είχαν περιγράψει αυτήν την περίπτωση με τη φράση  «το μή χείρον βέλτιστον…»Η πιο ρεαλιστικά όποια επιλογή και αν κάνουμε δεν πρόκειται να…χαρούμε.
    Ο τρίτος τύπος αφορά την επιλογή ανάμεσα σε μιά θετική και μιά αρνητική επιθυμία ή πίεση και είναι γνωστός  ως ΕΛΞΗ – ΑΠΩΘΗΣΗ αλλά προσοχή τα πράγματα ΔΕΝ είναι τόσο απλά όσο φαίνονται καθώς ο  τύπος αυτός δεν αναφέρεται στην περίπτωση όπου διαλέγουμε το επιθυμητό και τελειώνουμε αλλά στην περίπλοκη κατάσταση όπου το θετικό ενέχει ταυτόχρονα θετικά και αρνητικά στοιχεία.
    Για να γίνει κατανοητός αυτός ο τύπος σύγκρουσης ας δούμε ένα  περιγραφικό παράδειγμα που αφορά  στο αιώνιο «δίλημμα» του γάμου. Συχνά ο γάμος  γίνεται αφορμή σοβαρής σύγκρουσης για κάθε νέο άτομο καθώς μαζί με τη σιγουριά, την αμοιβαία αγάπη και την προσωπική ολοκλήρωση έχει και στοιχεία απώλειας της προσωπικής ελευθερίας, όπως και δημιουργία και ανάληψη αμοιβαίων ευθυνών και περιορισμών.
    Αλλά και η περίπτωση ενός ραντεβού, επιθυμητού για κάθε νέο και νέα, γίνεται αιτία  σύγκρουσης για τα «ντροπαλά» τα συνσταλμένα άτομα που τα διακρίνει ίσως  και κοινωνική αδεξιότητα και έτσι αντιμετωπίζουν την τόσο επιθυμητή συνάντηση με έντονα στοιχεία άγχους και φοβικές αντιδράσεις…
    Είναι αλήθεια ότι οι συγκρούσεις επιθυμιών και πιέσεων αποτελούν ένα αναπόσπαστο χαρακτηριστικό της βιολογικής μας φύσης αλλά ταυτόχονα και αποτέλεσμα της κοινωνικής μας συμβίωσης στο οργανωμένο σύνολο που είναι η κοινωνία. Ενα από τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της ώριμης προσωπικό τητας είναι και η ικανότητα για επιτυχημένη αποφυγή των συγκρούσεων που καθημερινά αντιμετωπίζουμε όλοι (που όμως καταδικάζουν μερικά άτομα σε νευρωτική αδράνεια και ψυχο-
συναισθηματική τελμάτωση) ή ακόμη για ανώδυνη επίλυση των διαφόρων συγκρούσεων που από τα δεδομένα της αντικειμενικής πραγματικότητας είναι…αναπόφευκτες…