ΙΜΙΑ, 15 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ – Το στρατηγικό σφάλμα της Τουρκίας

Πριν από 15 χρόνια, τον Ιανουάριο του 1996, Ελλάδα και Τουρκία ήρθαν εγγύτερα σε μία «θερμή» αναμέτρηση, όσο ποτέ τα χρόνια που ακολούθησαν το 1974. Η κρίση μπορεί να θεωρήθηκε – και ορθώς – θρίαμβος της κατευναστικής πολιτικής της εγχώριας πολιτικής ελίτ έναντι της Τουρκίας, αλλά παραδόξως είχε ένα κρίσιμο παράπλευρο θετικό αποτέλεσμα για την ελληνική ασφάλεια στα χρόνια που ακολούθησαν και απέδειξαν ότι η Τουρκία με την τακτική της στα Ίμια, προέβη σε ένα μείζον στρατηγικό σφάλμα το οποίο πλέον ομολογείται και από τους ίδιους.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΜΙΑ, 15 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ – Το στρατηγικό σφάλμα της Τουρκίας

Πριν από 15 χρόνια, τον Ιανουάριο του 1996, Ελλάδα και Τουρκία ήρθαν εγγύτερα σε μία «θερμή» αναμέτρηση, όσο ποτέ τα χρόνια που ακολούθησαν το 1974. Η κρίση μπορεί να θεωρήθηκε – και ορθώς – θρίαμβος της κατευναστικής πολιτικής της εγχώριας πολιτικής ελίτ έναντι της Τουρκίας, αλλά παραδόξως είχε ένα κρίσιμο παράπλευρο θετικό αποτέλεσμα για την ελληνική ασφάλεια στα χρόνια που ακολούθησαν και απέδειξαν ότι η Τουρκία με την τακτική της στα Ίμια, προέβη σε ένα μείζον στρατηγικό σφάλμα το οποίο πλέον ομολογείται και από τους ίδιους.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΜΙΑ, 15 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ – Το στρατηγικό σφάλμα της Τουρκίας

Πριν από 15 χρόνια, τον Ιανουάριο του 1996, Ελλάδα και Τουρκία ήρθαν εγγύτερα σε μία «θερμή» αναμέτρηση, όσο ποτέ τα χρόνια που ακολούθησαν το 1974. Η κρίση μπορεί να θεωρήθηκε – και ορθώς – θρίαμβος της κατευναστικής πολιτικής της εγχώριας πολιτικής ελίτ έναντι της Τουρκίας, αλλά παραδόξως είχε ένα κρίσιμο παράπλευρο θετικό αποτέλεσμα για την ελληνική ασφάλεια στα χρόνια που ακολούθησαν και απέδειξαν ότι η Τουρκία με την τακτική της στα Ίμια, προέβη σε ένα μείζον στρατηγικό σφάλμα το οποίο πλέον ομολογείται και από τους ίδιους.

Διαβάστε περισσότερα

Θα σε απογοητεύσω αγαπητέ μου αναγνώστη. Δυστυχώς κανένα "σκοτεινό κέντρο" δεν ευθύνεται για την κατάστασή μας. Η ευθύνη έχει ονόματα. Λέγεται Γιώργος γιατί ήξερε και έλεγε "λεφτά υπάρχουν" γιατί φοβόταν να σου πει την αλήθεια. Λέγεται Κώστας γιατί φοβήθηκε να σηκωθεί και να πάρει μέτρα όταν έπρεπε. Λέγεται Μήτσος, Βαγγέλης, Μαρία και Ελένη γιατί ως ψηφοφόροι, ως πολίτες, ως εργαζόμενοι έκλεισαν τα μάτια τους στην πραγματικότητα. Κρυπτόμενοι πίσω από την ελέω Θεού εγγενή ανευθυνότητα του εκλογικού σώματος ψήφιζαν εκείνον που υποσχόταν τα περισσότερα.

Η Πολιτική του Φόβου

TYXAIOS POLITICAL ANALYSIS

TYXAIOS POLITICAL ANALYSIS
Strategic Consulting and Risk Management

 

Θα σε απογοητεύσω αγαπητέ μου αναγνώστη. Δυστυχώς κανένα "σκοτεινό κέντρο" δεν ευθύνεται για την κατάστασή μας. Η ευθύνη έχει ονόματα. Λέγεται Γιώργος γιατί ήξερε και έλεγε "λεφτά υπάρχουν" γιατί φοβόταν να σου πει την αλήθεια. Λέγεται Κώστας γιατί φοβήθηκε να σηκωθεί και να πάρει μέτρα όταν έπρεπε. Λέγεται Μήτσος, Βαγγέλης, Μαρία και Ελένη γιατί ως ψηφοφόροι, ως πολίτες, ως εργαζόμενοι έκλεισαν τα μάτια τους στην πραγματικότητα. Κρυπτόμενοι πίσω από την ελέω Θεού εγγενή ανευθυνότητα του εκλογικού σώματος ψήφιζαν εκείνον που υποσχόταν τα περισσότερα.

Η Πολιτική του Φόβου

TYXAIOS POLITICAL ANALYSIS

TYXAIOS POLITICAL ANALYSIS
Strategic Consulting and Risk Management

 

Η αμερικανική αυτοκρατορία βέβαια, στο τέλος θα καταρρεύσει

Οι πρόεδροι αλλάζουν, ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός παραμένει

Le Monde Diplomatique


Οι πρόεδροι αλλάζουν, ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός παραμένει

Του Arno J. Mayer
Επίτιμου καθηγητή ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Πρίνστον

Ο Καλιγούλας, ο τρίτος αυτοκράτορας της Ρώμης, ήταν ένας στυγνός τύραννος. Λέγεται ωστόσο ότι φλέρταρε με μια ιδέα -ενδεικτική του ανύπαρκτου σεβασμού που τού ενέπνεε η δημόσια εικόνα του: να διορίσει το αγαπημένο του άλογο, τον (Ινκιτάτη; Incitatus) αρχικά στη Γερουσία και κατόπιν στο αξίωμα του ύπατου. Ο Καλιγούλας ίσως να υπονοούσε με αυτό τον τρόπο ότι ο μηχανισμός της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας λειτουργούσε από μόνος του και όταν ετίθετο σε λειτουργία, μπορούσε να απαλλαγεί από τα πλήθη των καισάρων.

Σήμερα που οι ΗΠΑ βρίσκονται παγιδευμένες στον κυκεώνα του Ιράκ και διάφορες βραδυφλεγείς βόμβες βρίσκονται σε λανθάνουσα κατάσταση στην «Ευρύτερη Μέση Ανατολή» (Greater Middle East) και τον Καύκασο, το πρόβλημα έγκειται λιγότερο στην καταστροφική μετριότητα του Τζορτζ Μπους ή στην ιμπεριαλιστική φλόγα του επόμενου προέδρου, όσο στη βούληση της ίδιας της αυτοκρατορίας που ξεπήδησε μέσα από τον πόλεμο κατά της Ισπανίας (1898) και επέβαλε μια pax americana την επομένη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες επέζησαν από την περιπέτεια του Βιετνάμ. Ίσως και να βγουν σχετικά αλώβητες από το φιάσκο του Ιράκ. Η αυτοκρατορία, αν και προσωρινά αποδιοργανωμένη, θα εξακολουθήσει να τραβά το δρόμο της μέσα από τον δικομματισμό, τις πιέσεις των επιχειρηματικών κύκλων και τις ευλογίες των ευαγγελιστών. Η κλίση προς τις επώδυνες -όχι για τις ελίτ, αλλά για τις λαϊκές τάξεις- γκάφες χαρακτηρίζει εξάλλου τις αυτοκρατορίες που έχουν φτάσει στο στάδιο της ωριμότητας. Η αμερικανική αυτοκρατορία βέβαια, στο τέλος θα καταρρεύσει, αν και οι προβλέψεις γύρω από την επικείμενη παρακμή της είναι υπερβολικές. Οι ΗΠΑ, χωρίς ισάξιο αντίπαλο σε στρατιωτικό επίπεδο, θα παραμείνουν για λίγο καιρό ακόμα η μοναδική παγκόσμια υπερδύναμη.

Καθώς όμως οι ματαιόδοξες και υπερβολικά επεκτατικές ηγεμονίες είναι αναγκασμένες να δίνουν πάλη κατά της διάβρωσης, σπαταλούν τη δύναμή και το κύρος τους. Ο εκνευρισμός τους αυξάνεται. Το ίδιο και η επιθετικότητά τους. Τότε τις βλέπουμε να βρυχώνται για να υπενθυμίσουν στον κόσμο ότι δεν είναι απλά σκιάχτρα. Οι ΗΠΑ, με δεδομένη τη θέση τους για το Ιράκ και τις επιπτώσεις αυτής της κρίσης στην ευρύτερη περιοχή, θα επιχειρήσουν άραγε μια κλιμάκωση στο Ιράν, στη Συρία, στο Λίβανο, στο Αφγανιστάν, στο Πακιστάν, στο Σουδάν, στη Σομαλία, στη Γεωργία και στη Βενεζουέλα; Οι απόψεις του Μακέιν και του Ομπάμα διέφεραν ως προς τον τόπο της επέμβασης και στην τακτική της υλοποίησής της. Ωστόσο, ούτε ο ένας ούτε ο άλλος έτρεφαν καμία αμφιβολία ως προς το επείγον ή τη νομιμότητα μιας τέτοιας πράξης. Ο πρώτος τοποθέτησε τη γραμμή του μετώπου του «πολέμου κατά της τρομοκρατίας» στο Ιράκ. Ο δεύτερος στο Αφγανιστάν και το Πακιστάν.

Η μοναδικότητα των ΗΠΑ
Οι ΗΠΑ διαθέτουν τον ισχυρότερο στρατό στον κόσμο. Ξεπερνούν κατά πολύ όλες τις παλιότερες αυτοκρατορίες. Η Ουάσιγκτον, πανταχού παρούσα στις θάλασσες, τους αιθέρες, το διάστημα και τον κυβερνοχώρο, ξέρει να προβάλει την ισχύ της σε αξιοσημείωτες αποστάσεις με ταχύτητα ρεκόρ . Έτσι, τρέχει ως αυτόκλητος σερίφης από τη μία άκρη του πλανήτη στην άλλη για να διευθετήσει ή να εκμεταλλευτεί διάφορες κρίσεις, είτε πραγματικές είτε υποθετικές. «Καμία γωνιά του κόσμου δεν είναι αρκετά απομακρυσμένη, κανένα βουνό αρκετά ψηλό, καμία σπηλιά και κανένα καταφύγιο δεν είναι αρκετά βαθύ για να κρύψει τους εχθρούς μας», δήλωνε ο πρώην υπουργός άμυνας Ντόναλντ Ράμσφελντ (1). Η Αμερική αφιερώνει πάνω από το 20% του ετήσιου προϋπολογισμού της στις ένοπλες δυνάμεις, όσες δηλαδή είναι οι στρατιωτικές δαπάνες όλου του υπόλοιπου κόσμου. Μήπως άλλωστε δεν πραγματοποιούν οι πολεμικές της βιομηχανίες επικερδείς πωλήσεις στο εξωτερικό; Στην «Ευρύτερη Μέση Ανατολή», τα κράτη του Κόλπου -με επικεφαλής την Σαουδική Αραβία- αγοράζουν από τις ΗΠΑ εξελιγμένα οπλικά συστήματα αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων (2).

Αντί να στήσουν τις κλασικές εδαφικές αποικίες, οι ΗΠΑ διασφαλίζουν την ηγεμονία τους με την εγκατάσταση στρατιωτικών, ναυτικών και αεροπορικών βάσεων οι οποίες απαντώνται σε περισσότερες από εκατό χώρες, με πιο πρόσφατες εκείνες στη Βουλγαρία, τη Δημοκρατία της Τσεχίας, την Πολωνία, τη Ρουμανία, το Τουρκμενιστάν, την Κιργιζία, το Τατζικιστάν, την Αιθιοπία και την Κένυα. Δεκαέξι υπηρεσίες πληροφοριών με τα γραφεία τους διάσπαρτα ανά τον κόσμο, αποτελούν τα ώτα και τα όμματα αυτής της αυτοκρατορίας που δεν γνωρίζει σύνορα.

Η Ουάσιγκτον έχει στην κατοχή της 12 αεροπλανοφόρα, από τα οποία μόνο τα τρία δεν είναι πυρηνικά. Αυτά τα μεγαθήρια μπορούν να μεταφέρουν έως 24 αεροπλάνα ή ελικόπτερα, καθώς και πολυμελείς στρατιωτικές, ναυτικές και αεροπορικές μονάδες. Κοντά σε αυτά τα τιτάνια κατασκευάσματα πλέουν καταδρομικά, αντιτορπιλικά και υποβρύχια τα οποία συχνά είναι τηλεκατευθυνόμενα και εξοπλισμένα με πυραύλους. Το αμερικανικό ναυτικό επιβλέπει τις διάσπαρτες ανά την υφήλιο βάσεις και πραγματοποιεί περιπολίες στις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς. Αποτελεί την ραχοκοκαλιά μιας αυτοκρατορίας νέας κοπής. Τα πλοία εκτοπίζουν τα αεροπλάνα που είναι τα κύρια μέσα μεταφοράς στρατιωτών και πολεμοφοδίων. Στην Ουάσιγκτον και στο Πεντάγωνο το αμερικανικό ναυτικό (US Navy) πήρε πρόσφατα το πάνω χέρι έναντι του στρατού ξηράς και της αεροπορίας. (3)

Επίδειξη ισχύος
Ανάμεσα στο 2006 και το 2008, η αμερικανική παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο, στην Ερυθρά Θάλασσα, τον Περσικό Κόλπο και τον Ινδικό Ωκεανό μαρτυρά την επιθυμία της Ουάσιγκτον να κάνει επίδειξη ισχύος σε ολόκληρο τον κόσμο (4). Στην ανάγκη, προσφέρει ανθρωπιστική βοήθεια με το χέρι στη σκανδάλη αναμένοντας κάποιο πολιτικό όφελος. Τουλάχιστον δυο αεροπλανοφόρα βρίσκονται σήμερα σταθμευμένα ανάμεσα στο Μπαχρέιν, το Κατάρ και το Τζιμπουτί. Πλήρως εξοπλισμένα με πολεμικό υλικό και αμφίβια οχήματα, μεταφέρουν χιλιάδες στρατιώτες και ναύτες, καθώς και προσωπικό εκπαιδευμένο για ειδικές αποστολές. Οι γίγαντες των θαλασσών βρίσκονται εκεί για να θυμίζουν, όπως δήλωνε τον Ιανουάριο του 2007 ο υπουργός άμυνας Ρόμπερτ Γκέιτς, ότι οι ΗΠΑ «Θα διατηρήσουν για πολύ καιρό ακόμα την παρουσία τους στον Περσικό Κόλπο» (5).

Μια εβδομάδα αργότερα, ο αρμόδιος για θέματα πολιτικών υποθέσεων υφυπουργός εξωτερικών Νίκολας Μπερνς εκτιμούσε ότι «το Ιράν δεν πρέπει να κυριαρχήσει στη Μέση Ανατολή. Δεν πρέπει να ελέγχει τα νερά του Περσικού Κόλπου. Γι’ αυτό και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αποστείλει δυο μαχητικές μονάδες για να παραμείνουν στην περιοχή (6)». Οι δηλώσεις των κυρίων Γκέιτς και Μπερνς θα μπορούσαν να είχαν γίνει από οποιονδήποτε υπουργό άμυνας, υπουργό εξωτερικών, διευθυντή της Κεντρικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (CIA) ή πρόεδρο των ΗΠΑ τα τελευταία εξήντα χρόνια.

Το δόγμα Κάρτερ
Ο πρόεδρος Τζίμμυ Κάρτερ, σε ομιλία του τον Ιανουάριο του 1980, λίγο καιρό αφότου είχε συμπληρωθεί ένας χρόνος από το Καμπ Ντέιβιντ και μόνο λίγες εβδομάδες μετά την κρίση των ομήρων στην Τεχεράνη και την σοβιετική εισβολή στο Αφγανιστάν, ήταν σαφέστατος: «Οποιαδήποτε απόπειρα ξένης δύναμης να αναλάβει τον έλεγχο του Περσικού Κόλπου, θα εκληφθεί ως επίθεση κατά των Ηνωμένων Πολιτειών. Για την απόκρουσή της θα ληφθούν όλα τα απαραίτητα μέτρα, συμπεριλαμβανομένης και της χρήσης βίας (7)». Προσέθεσε ότι η παρουσία του ρωσικού στρατού στο Αφγανιστάν συνιστούσε «απειλή» για μια περιοχή η οποία «διαθέτει τα δύο τρίτα των εκμεταλλεύσιμων πετρελαϊκών αποθεμάτων στον κόσμο» και βρίσκεται «τριακόσια μίλια από τον Ινδικό Ωκεανό και τα στενά του Χορμούζ, μια θαλάσσια οδό από την οποία περνά υποχρεωτικά το μεγαλύτερο τμήμα του παγκόσμιου ανεφοδιασμού σε πετρέλαιο».

Εικοσιέξι χρόνια αργότερα, ο πρώην υπουργός εξωτερικών Χένρι Κίσινγκερ, σε ρόλο συμβούλου πλέον, επανέφερε στην επικαιρότητα το δόγμα Κάρτερ μεταθέτοντας την απειλή από τη Μόσχα στην Τεχεράνη: «Εάν το Ιράν επιμείνει να συνδυάζει τον παραδοσιακό περσικό ηγεμονισμό με τον σύγχρονο ισλαμικό φανατισμό (…) δεν θα πρέπει να του επιτραπεί να πραγματοποιήσει τις επεκτατικές του βλέψεις σε μια περιοχή τόσο σημαντική για τον υπόλοιπο κόσμο (8)».

Βεβαίως, οι στρατιώτες που είναι εξοπλισμένοι με υπερσύγχρονα συμβατικά όπλα δεν είναι προετοιμασμένοι για αυτούς τους ασύμμετρους πολέμους οι οποίοι δεν διεξάγονται πια ανάμεσα σε κράτη, αλλά ενάντια σε οντότητες που έχουν πρόσβαση σε μη συμβατικά όπλα και μη συμβατικές τεχνικές. Ωστόσο, τα αεροπλανοφόρα, τα πολεμικά αεροπλάνα, οι αντιπυραυλικοί πύραυλοι, οι στρατιωτικοί δορυφόροι, τα κατασκοπευτικά ρομπότ και τα τηλεκατευθυνόμενα οχήματα και πλοία έχουν ακόμα λαμπρές μέρες μπροστά τους.

Οι παρεμβάσεις στις εσωτερικές υποθέσεις άλλων κρατών, είτε άμεσες είτε έμμεσες, φανερές ή μυστικές, στρατιωτικές ή πολιτικές, συνιστούν από το 1945 τον ακρογωνιαίο λίθο της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Η Ουάσιγκτον δεν δίστασε να παρέμβει, συνήθως μονομερώς, στο Αφγανιστάν, στο Πακιστάν, στο Ιράκ, στο Λίβανο, στην Παλαιστίνη, στο Ιράν, στη Συρία, στη Σομαλία, στο Σουδάν, στην Ουκρανία, στη Γεωργία, στο Καζακστάν, στη Νικαράγουα, στον Παναμά…, για να υπερασπισθεί με σθένος τα αμερικανικά συμφέροντα, κηρύσσοντας παράλληλα διάφορες εκδοχές της δημοκρατίας, του καπιταλισμού και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Δυνατότητες του συστήματος
Έχοντας ως πρότυπα την «Αμερικανική Υπηρεσία για την Παγκόσμια Ανάπτυξη» (United States Agency for International Development, Usaid), το πρόγραμμα Fulbright (9) και το «Συνέδριο για την ελευθερία του πολιτισμού» (10) που ξεπήδησαν την εποχή του ψυχρού πολέμου, το μακρύ χέρι του νέου «παγκόσμιου πολέμου κατά της τρομοκρατίας» έχει επινοήσει αντίστοιχους μηχανισμούς, όπως τον «Απολογισμό της Πρόκλησης της Χιλιετίας» (Millenium Challenge Account) και την «Πρωτοβουλία για την Συνεργασία στη Μέση Ανατολή» (ΜΕΡΙ), δυο οργανισμούς που είναι απευθείας υπόλογοι στο Στέϊτ Ντιπάρτμεντ. Το υπουργείο άμυνας, αναβιώνοντας τις ένδοξες μέρες της «Rand Corporation», του «Ινστιτούτου Στρατηγικής Ανάλυσης» και των εδρών Σοβιετικών Σπουδών, έχει στρατολογήσει πανεπιστημιακούς στο πρόγραμμα Minerva για να συνεισφέρουν στους νέους αγώνες κατά των εξεγέρσεων.

Η πανίσχυρη οικονομία της Αμερικής, η πολυσυλλεκτική κουλτούρα της και η επιστήμη της είναι κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωση της στρατιωτικής της δύναμης: απαράμιλλες. Πέρα από τα τεράστια δημοσιονομικά και εμπορικά ελλείμματα που κατά καιρούς προσβάλλουν το χρηματοοικονομικό της σύστημα και συγκλονίζουν τον πλανήτη, η αμερικανική οικονομία παραμένει εύρωστη και ακολουθεί τον ρυθμό της «δημιουργικής καταστροφής (11)», χωρίς να υπολογίζει το κοινωνικό κόστος τόσο στις ΗΠΑ όσο και στο εξωτερικό.

Η συρρίκνωση της βαριάς και ελαφριάς βιομηχανίας θα μπορούσε να αποδειχθεί ο αδύναμος κρίκος. Ωστόσο, οι ΗΠΑ διατηρούν πάντα τα πρωτεία στον τομέα της έρευνας και της ανάπτυξης, καθώς και στις ανακαλύψεις στο χώρο της πληροφορικής, της μοριακής βιολογίας και της νευρολογίας. Το άστρο τους ισχυροποιείται χάρη στα δημόσια δάνεια, τις ιδιωτικές δωρεές και τους χορηγούς που χρηματοδοτούν τα πανεπιστήμιά τους, τα οποία έχουν τις κεραίες τους τεντωμένες στο εξωτερικό και ταυτόχρονα προσελκύουν μυαλά από ολόκληρο τον κόσμο. Ο υπέρμετρος θαυμασμός για τα παγκοσμιοποιημένα μουσεία, την αρχιτεκτονική των κέντρων των μεγάλων επιχειρήσεων και τη γενίκευση της στρατηγικής του πολιτικού ή εμπορικού μάρκετινγκ υποχρεώνουν όσους είχαν ακόμα κάποιες αμφιβολίες να παραδεχτούν ότι το αμερικανικό μοντέλο χαίρει άκρας υγείας.

Δεν είναι, επομένως, άξιο απορίας το αν η χώρα νέμεται το μεγαλύτερο κομμάτι της παγκόσμιας πίτας στην οικονομία, αλλά και στις φυσικές επιστήμες. Ακόμα πιο ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι τα αγγλικά της Αμερικής επιβάλλονται σε ολόκληρο τον κόσμο ως lingua franca (διεθνής γλώσσα), ιδιαίτερα για τις νεότερες γενιές και τους χρήστες του διαδικτύου. Αυτό το φαινόμενο εξηγεί και τροφοδοτεί την τεράστια επιρροή των αμερικανικών πολυεθνικών, καθώς και των ιδιωτικών και δημόσιων χρηματοοικονομικών οργανισμών. Η μαζική κουλτούρα και οι αμερικανικές καταναλωτικές συνήθειες διεισδύουν και στα πιο απομακρυσμένα μέρη της υδρογείου, με ό,τι καλό ή κακό συνεπάγεται αυτό. Η Wal-Mart, τα McDonald’s, το Χόλλυγουντ, τα γήπεδα και οι τηλεοπτικές σειρές χορταίνουν τις μάζες με άρτο και θεάματα. Στις ασταθείς παρυφές της αυτοκρατορίας, η Ουάσιγκτον, η Wall Street και η Κ Street (ο δρόμος της Ουάσιγκτον όπου συγκεντρώνονται πολλά λόμπι) υποστηρίζουν τα καθεστώτα και τις ελίτ που προθυμοποιούνται να συνεργαστούν.

Αυτοκρατορία σε διαρκή αναζήτηση
Αυτή η δύναμη δεν είναι το προϊόν μιας αυθόρμητης γένεσης. Η Αμερική, στη διαρκή της αναζήτηση για φυσικούς πόρους, νέες αγορές και στρατηγικές θέσεις, παρουσιάζει ανησυχητικές ομοιότητες με τις αυτοκρατορίες του παρελθόντος. Είναι αλήθεια, βέβαια, ότι ορισμένα κοινωνικά στρώματα απολαμβάνουν περισσότερα προνόμια από κάποια άλλα. Στο σύνολό τους όμως, η αυτοκρατορία τα αποζημιώνει σε επίπεδο οικονομικό, πολιτισμικό και ψυχολογικό. Αυτό ισχύει εξίσου για τη διανόηση, τα ελεύθερα επαγγέλματα και τον τύπο.

Οι ΗΠΑ διατηρούν γιγαντιαία αποθέματα, κυρίως στον στρατιωτικό τομέα, που τους επιτρέπουν να επιδιώκουν την ηγεμονική τους παρουσία παγκοσμίως. Έχουν τη δυνατότητα να κινητοποιήσουν τα απαραίτητα υλικά και ψυχικά αποθέματα για να βγουν από το αδιέξοδο του Ιράκ. Ο στρατός, βέβαια, παρουσιάζει έλλειψη σε πολεμικές μονάδες για ορισμένες ασκήσεις ξηράς μεγάλης εμβέλειας και κατά καιρούς έχουν διαφανεί σημάδια αποσυντονισμού στις επιχειρήσεις εναντίον ομάδων ατάκτων, ανταρτών ή των δυνάμεων τρομοκρατών. Όμως η έλλειψη στρατιωτικού δυναμικού μάλλον δεν θα διαρκέσει πολύ. Ιδιωτικές επιχειρήσεις θα στρατολογούν σε «σκοτωμένες» τιμές ένοπλους μισθοφόρους ή πολίτες, κατά προτίμηση από «εξαρτημένες χώρες του τρίτου κόσμου» τους οποίους θα διανέμουν στα θέατρα των επιχειρήσεων.

Κάθε φορά που η Ουάσιγκτον ψέλνει το τροπάρι για την ανιδιοτελή προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τα κοινωνικά προγράμματα, την απελευθέρωση των γυναικών, το κράτος δικαίου και τη δημοκρατία για όλους, πρόκειται, εν μέρει, για τέχνασμα. Όλοι οι αμερικανοί ηγέτες είχαν ανέκαθεν τις ίδιες προτεραιότητες: να νικήσουν κατά κράτος το φάσμα του κομμουνισμού πριν την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και να καταπνίξουν το τέρας του ακραίου ισλαμισμού μετά την 11η Σεπτεμβρίου.

Το Ιράκ και η εικόνα των ΗΠΑ
Η έκθεση της δικομματικής επιτροπής «Μπέικερ-Χάμιλτον» για το Ιράκ που δόθηκε στη δημοσιότητα στις 6 Δεκεμβρίου του 2006, δεν εξέφραζε τόσο την ανησυχία της για το χάος στις όχθες του ποταμού Τίγρη, όσο για τις ενδεχόμενες συνέπειες στις ίδιες τις ΗΠΑ: «Το Ιράκ, το οποίο είναι απαραίτητο για την σταθερότητα στην περιοχή, αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο, διαδραματίζει ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο για τα αμερικανικά συμφέροντα. Η χώρα βρίσκεται στη διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στο σουνιτικό και το σιιτικό ισλάμ και ανάμεσα στον αραβικό και τον κουρδικό πληθυσμό. Διαθέτει τα δεύτερα κατά σειρά σημαντικότερα πετρελαϊκά αποθέματα στον κόσμο. Σήμερα χρησιμεύει ως επιχειρησιακή βάση για τη διεθνή τρομοκρατία και την Αλ Κάιντα. Το Ιράκ, αναπόσπαστο κομμάτι της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο βλέπουν οι άλλοι τις Ηνωμένες Πολιτείες στην περιοχή και στον κόσμο (12)». Εν ολίγοις, η σημασία της υπό κατοχήν χώρας σχετίζεται με το πλήγμα που ίσως επιφέρει μια τυχόν κατάρρευσή της στην εικόνα της Αμερικής στον κόσμο…

Ο Τζέιμς Α. Μπέικερ (ρεπουμπλικανός) και ο Λι Χ. Χάμιλτον (δημοκρατικός), σύμφωνοι με τις λεγεώνες των ειδικών επί της εξωτερικής πολιτικής που συντάσσονται με την επίσημη γραμμή, απεφάνθησαν ότι η Ουάσιγκτον θα συνεχίσει να υπαγορεύει το νόμο στην «Ευρύτερη Μέση Ανατολή». Η έκθεση ήταν σαφέστατη ως προς αυτό το σημείο: «Ακόμα και μετά την αποχώρηση των αμερικανικών ταξιαρχιών εισβολής από το Ιράκ, θα διατηρήσουμε σημαντική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή χάρη στις στρατιωτικές μας δυνάμεις που θα παραμείνουν στο Ιράκ και στην ανάπτυξη των επίγειων, ναυτικών και αεροπορικών μας δυνάμεων με αφετηρία το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και το Κατάρ, καθώς και στην αυξανόμενη παρουσία μας στο Αφγανιστάν».

Δεν είναι άξιο απορίας που οι κύριοι Μπέικερ και Χάμιλτον ζήτησαν την συμβουλή των πιο λαμπρών «ανεξάρτητων» ή υπερκομματικών ερευνητικών στρατηγικών ινστιτούτων και άλλων «δεξαμενών ιδεών» που ανθούν από το τέλος του πολέμου του Βιετνάμ, σε σημείο πια να συνιστούν μια πέμπτη εξουσία. Σε πολλά από αυτά τα ινστιτούτα, ιθύνοντες, σύμβουλοι και διανοούμενοι δεν κρύβουν τις ιδεολογικές τους εξαρτήσεις. Ορισμένοι μάλιστα προσέφεραν στο χέρι περιλήψεις και κείμενα-κλειδιά για την έκθεση σχετικά με το Ιράκ.

Το «Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών» (Center for Strategic and International Studies, CSIS), το οποίο χρηματοδοτείται εν μέρει από το «Ίδρυμα Μπιλ και Μελίντα Γκέιτς», υπήρξε ένας από τους Πυγμαλίωνες της επιτροπής «Μπέικερ-Χάμιλτον». Το κέντρο, το οποίο συγκεντρώνει στους κόλπους του διοικητικά στελέχη και ειδικούς που προέρχονται τόσο από τη δημόσια διοίκηση, όσο και από τον ιδιωτικό τομέα, διακηρύσσει ποιός είναι ο στόχος του: «Η βελτίωση της ασφάλειας και η διατήρηση της ευημερίας σε μια εποχή πολιτικού μετασχηματισμού, σε συνδυασμό με την παροχή στρατηγικών αναλύσεων και πρακτικών λύσεων στους ιθύνοντες ούτως ώστε να μπορούν να φαντάζονται το μέλλον και να προλαβαίνουν τις αλλαγές».

Ανάμεσα στα μέλη του φιγουράρουν ο νυν και οι πρώην πρόεδροι του διοικητικού συμβουλίου των εταιριών Time Inc., Coca-Cola, Merrill Lynch, Lehman Brothers, ExxonMobil και Morgan Stanley. Χωρίς να ξεχνάμε και τον τελευταίο αρχιερέα της «soft power» (ήρεμη δύναμη), τον καθηγητή Τζόζεφ Σ. Νάι, από το Kennedy School of Government του Χάρβαρντ (13) . Όσο για το πάνελ των συμβούλων, περιλαμβάνει ένα μπουκέτο από πρώην υψηλόβαθμα κυβερνητικά στελέχη, δημοκρατικούς και ρεπουμπλικανούς: τον Χάρολντ Μπράουν, τον Ζμπίγκνιου Μπρεζίνσκι, τον Φρανκ Καρλούτσι, τον Χένρι Κίσινγκερ, τον Τζέιμς Σλέσινγκερ, τον Μπρεντ Σκόουκροφτ και την Κάρλα Χιλς.

Δεξαμενές σκέψεις και πολιτική
Διάφοροι ημι-ιδιωτικοί οργανισμοί εκμεταλλεύονται το ίδιο θέμα. Το ανεξάρτητο, κατά την επίσημη εκδοχή, «Διεθνές Ρεπουμπλικανικό Ινστιτούτο» το οποίο έχει ιδιαίτερη εμπλοκή με το Ιράκ (και προεδρεύοντα τον Τζον Μακέιν), σκοπεύει «να προωθήσει τη δημοκρατία και την ελευθερία στον κόσμο ενισχύοντας τα πολιτικά κόμματα, τους δημόσιους θεσμούς, τις ελεύθερες εκλογές, την καλή διακυβέρνηση και το κράτος δικαίου». Στο ίδιο πνεύμα, ένας άλλος «μη κερδοσκοπικός» οργανισμός, το «Εθνικό Δημοκρατικό Ινστιτούτο Διεθνών Θεμάτων» με πρόεδρο την πρώην υπουργό εξωτερικών Μαντλίν Ολμπράιτ, εργάζεται για την «ενίσχυση και την ανάπτυξη των αξιών και των θεσμών της δημοκρατίας και της πρακτικής εφαρμογής τους (…) σε όλες τις περιοχές του κόσμου».

Με ένα πιο περιορισμένο τομέα δραστηριοτήτων, το «Ινστιτούτο για την πολιτική της Μέσης Ανατολής» το οποίο αυτοαποκαλείται πλουραλιστικό, αλλά τοποθετείται σαφώς στα δεξιά, προτίθεται «να εργαστεί για μια καλύτερη, ρεαλιστική και ισορροπημένη κατανόηση των αμερικανικών συμφερόντων στη Μέση Ανατολή (…) και για την προώθηση της αμερικανικής ανάμειξης στην περιοχή με γνώμονα την ενδυνάμωση των συμμαχιών και της φιλίας οι οποίες θα προσφέρουν στους τοπικούς πληθυσμούς την ασφάλεια, την ειρήνη, την ευημερία και τη δημοκρατία».

Η επιτροπή «Μπέικερ-Χάμιλτον» ζήτησε επίσης τη γνώμη των Council on Foreign Relations, Brookings Institute, Rand Corporation και American Enterprise Institute. Όποιες κι αν είναι οι ιδεολογικές τους τοποθετήσεις, είτε προς τη δεξιά είτε προς το κέντρο, οι συνεργάτες, οι εταίροι ή οι μαικήνες αυτών των οργανισμών δεν έχουν καμία αμφιβολία ως προς το κόστος και τα πολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά οφέλη που αποφέρει η επεκτατική πολιτική στις ΗΠΑ αλλά και στον υπόλοιπο κόσμο. Οι διαφωνίες και οι συζητήσεις κινούνται γύρω από τον καλύτερο δυνατό τρόπο ώστε να κατοχυρωθεί η ασφάλεια και να αξιοποιηθεί και να διαφυλαχθεί η αμερικανική ηγεμονία, παρά γύρω από τις αξίες, τους σκοπούς και την ηθική που αυτή καλείται θεωρητικά να υπερασπιστεί. Εκεί που οι νεοσυντηρητικοί κηρύσσουν χωρίς ενδοιασμούς την συνέχιση της εκπολιτιστικής αμερικανικής πολιτικής, οι κεντρώοι «πλουραλιστές» λένε το ίδιο πράγμα, αλλά sotto voce (χαμηλόφωνα).

Το «πεπρωμένο» της υπερδύναμης
Η υπουργός εξωτερικών Κοντολίζα Ράις, υπενθυμίζοντας ότι ο ρόλος των ΗΠΑ είναι «μοναδικός» σε ένα κόσμο στον οποίο «ελάχιστα προβλήματα μπορούν να επιλυθούν χωρίς εμάς», παραδέχθηκε με αφέλεια: «Εμείς, οι Αμερικανοί, αναμειγνυόμαστε στη διεθνή πολιτική επειδή έτσι πρέπει και όχι επειδή έτσι θέλουμε. Είναι μια συνετή στάση, αυτή που αρμόζει σε μια δημοκρατία και όχι σε μια ηγεμονία (14)».

Εν πάσει περιπτώσει, ακόμα και οι κεντρώοι επικριτές της εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης Μπους επιφυλάσσονται να καταγγείλουν την Ουάσινγκτον για την άνευ όρων υποστήριξη που παρέχει στο Ισραήλ και, όπως και οι νεοσυντηρητικοί, αρνούνται να συνδέσουν τον μαρασμό του Ιράκ με το ισραηλινοπαλαιστινιακό αδιέξοδο. Και οι μεν και οι δε εμφανίζονται σκεπτικοί απέναντι σε ένα από τα πορίσματα της έκθεσης «Μπέικερ-Χάμιλτον» που αναφέρει ότι οι ΗΠΑ «δεν θα μπορέσουν να επιτύχουν τους στόχους τους στη Μέση Ανατολή εάν δεν έλθουν ευθέως αντιμέτωπες με την ισραηλινοαραβική διένεξη και την αστάθεια που απορρέει εξαιτίας της στην περιοχή». Ομοίως, στο ζήτημα του Ιράν, Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικανοί θα μπορούσαν να μιλούν σχεδόν ομόφωνα, αφού τόσο πολύ φαίνονται να συμφωνούν στον σχεδιασμό μυστικών επιχειρήσεων, επισείοντας αδιάκοπα την απειλή ενός ισχυρότερου οικονομικού εμπάργκο ή στρατιωτικής δράσης.

Η αμερικανική ηγεμονία δεν σχετίζεται -ούτε σχετίστηκε ποτέ- με το άτομο του Τζορτζ Μπους, όπως αύριο δεν θα ταυτίζεται περισσότερο με το νέο πρόεδρο. Ο Μπάρακ Ομπάμα θα μπορούσε να μιλά εξ ονόματος και των δυο κομμάτων όταν ανακοίνωνε τον Μάρτιο του 2008: «Η δική μου εξωτερική πολιτική προτίθεται να επιστρέψει στην υπερκομματική και ρεαλιστική πολιτική του πατέρα Τζορτζ Μπους, του Τζον Κένενεντι και, σε ορισμένα σημεία, του Ρόναλντ Ρίγκαν (15)». Κανένας υποψήφιος για την προεδρία δεν προτείνει άλλη εναλλακτική λύση απέναντι στην ιμπεριαλιστική αποστολή των ΗΠΑ, εκτός ίσως από την απάλυνση της συνήθους μεσσιανικής και ηθικοπλαστικής ρητορικής ως προς τις ενδεχόμενες συγκρουσιακές σχέσεις με το Ιράν, την Κίνα και την Ινδία, χωρίς να παραλείπουμε και μια ενδυναμωμένη Ρωσία, τέσσερις χώρες που επιχειρούν να εφαρμόσουν κάποιες τοπικές μορφές καπιταλισμού.

Υποσημειώσεις
1) Ομιλία του Ντόναλντ Ράμσφελντ «Transforming the military», Ιανουάριος 2002, όπως δημοσιεύθηκε στο «Foreign Affairs», τόμος 81, Νο 3, Νέα Υόρκη, Μάιος-Ιούνιος 2002.
2) Βλέπε Maurice Lemoine «Διαχρονική αξία το εμπόριο όπλων», «Le Monde diplomatique»-«ΚΕ», 16-9-07.
3) Ο ναύαρχος Μάικλ Μιούλεν είναι αρχηγός του γενικού επιτελείου των ενόπλων δυνάμεων. Ο ναύαρχος Ερίκ Τ. Όλσον είναι επικεφαλής της διοίκησης των ειδικών δυνάμεων που σχεδιάζει και συντονίζει τις μυστικές αντιτρομοκρατικές επεμβάσεις ανά τον κόσμο. Ο ναύαρχος Γουίλιαμ Τζ. Φάλον διηύθηνε ως τις 11 Μαρτίου του 2008 την κεντρική διοίκηση η οποία υπερασπίζεται τα αμερικανικά συμφέροντα σε μια ζώνη που περιλαμβάνει περισσότερες από 30 χώρες από τη Μέση Ανατολή ως το Πακιστάν.
4) Στις 24 Απριλίου του 2008, ο ναύαρχος Γκάρι Ράφχεντ ανακοίνωνε την εκ νέου σύσταση του τέταρτου στόλου (είχε καταργηθεί το 1950), το θέατρο επιχειρήσεων του οποίου θα είναι η Νότια Αμερική, η Κεντρική Αμερική και η θάλασσα της Καραϊβικής.
5) Διακήρυξη που έγινε στις Βρυξέλες, στις 15 Μαρτίου του 2007.
6) Ομιλία στο Ντουμπάι, 24 Ιανουαρίου 2207.
7) Ομιλία για την κατάσταση της Ένωσης, 23 Ιανουαρίου 1980.
8) «International Herald Tribune», Παρίσι, 2 Αυγούστου 2006.
9) Σύστημα υποτροφιών που χρηματοδοτείται από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
10) Ενώσεις που συσπειρώνουν διανοούμενους με κοινό τους στόχο την πάλη κατά του κομμουνισμού. Πολλοί, ανάμεσά τους, χρηματοδοτούνται από την CIA.
11) Έκφραση που επινόησε το «βραβείο Νόμπελ» οικονομίας Γιόζεφ Σουμπέτερ για να περιγράψει τον καπιταλισμό.
12) James A. Baker και Lee H. Hamilton (συμπροεδρεύοντες της επιτροπής), «The Iraq study group report», Ουάσινγκτον, 6 Δεκεμβρίου 2006: http://www.usip.org/isg/iraq_study_group_report/report/1206/iraq_study_group_report.pdf
13) ΣτΕ: Soft Power: Όρος της θεωρίας των διεθνών σχέσεων που περιγράφει την ικανότητα μιας πολιτικής οντότητας (κράτος) να επηρεάσει έμμεσα τη συμπεριφορά ή τα συμφέροντα άλλων πολιτικών οντοτήτων χρησιμοποιώντας πολιτιστικά ή ιδεολογικά μέσα. Διαχωρίζει σαφώς τα συγκεκριμένα μέσα από τη χρήση hard power, δηλαδή στρατιωτικές επεμβάσεις και οικονομικές πιέσεις. Ο όρος εφευρέθηκε από τον καθηγητή του Χάρβαρντ Τζότζεφ Νάι, στο βιβλίο του «Bound to Lead: The Changing Nature of American Power» (1990). Ο ίδιος τον ανέπτυξε περαιτέρω το 2004 στο βιβλίο «Soft Power: The Means to Success in World Politics».
14) Κοντολίζα Ράις, «Rethinking the national interest. American realism for a new world», Foreign Affairs, τόμος 87, Νο 4, Ιούλιος-Αύγουστος 2008.
15) Ομιλία στο Γκρίνσμπεργκ της Πενσιλβάνια, 28 Μαρτίου 2008.

oichalia.blogspot.com

«ΝΑΥΑΡΧΟΣ ΚΟΥΖΝΕΤΣΟΒ» Ο ΡΩΣΙΚΟΣ ΓΙΓΑΝΤΑΣ ΣΤΟ ΑΙΓΑΙΟ!!!


Όπως ανακοινώθηκε από το ΓΕΕΘΑ το ρωσικό αεροπλανοφόρο«Ναύαρχος Κουζνέτσοβ«, το οποίο πλέει στη νοτιοανατολική Μεσόγειο, ζήτησε απο την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας τη δέσμευση περιοχών εντός του FIR Αθηνών για τη διεξαγωγή αεροναυτικών ασκήσεων, με τη συμμετοχή ρωσικών πολεμικών αεροσκαφών και έναν αριθμό υπερσύγχρονων μαχητικών αεροσκαφών Σουχόι-33.Η ΥΠΑ έκανε δεκτό το αίτημα και οι ρωσικές αεροναυτικές ασκήσεις θα διεξαχθούν νοτιοανατολικά της Ρόδου στις 3,4, 8 και 10 Ιανουαρίου και νοτίως της Κρήτης στις 11 Ιανουαρίου.

Ο ρωσικός Στόλος για πρώτη φορά μετά το 1989 πραγματοποιεί αεροναυτικές ασκήσεις στην ανατολική Μεσόγειο και για πρώτη φορά χώρα μέλος του ΝΑΤΟ, η Ελλάδα, εγκρίνει αίτημα της Μόσχας για διεξαγωγή των ασκήσεων εντός του εθνικού της εναερίου χώρου και του FIR Αθηνών. Η ρωσική πλευρά ζήτησε τη δέσμευση περιοχών νοτίως της Ρόδου και βορείως της Κύπρου, αλλά και νοτίως της Κρήτης, εντός του FIR Αθηνών, από τη 2α Ιανουαρίου έως και την 11η του ιδίου μηνός. Η άδεια δόθηκε με επίσημο έγγραφο της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, όπως προβλέπεται. Επικεφαλής των ασκήσεων θα είναι το αεροπλανοφόρο «Κουζνέτσωβ», που ήδη εκτελεί περιπολία στην ανατολική Μεσόγειο.
Αυτή η πρωτιά προκάλεσε αμέσως και δικαιολογημένα το ενδιαφέρον όλων των δυτικών Πρεσβειών στην Αθήνα, πρωτίστως δε, της αμερικανικής. Η κίνηση της Μόσχας εκδηλώθηκε την ώρα της πολεμικής έκρηξης στη Λωρίδα της Γάζας, αλλά και σε μία περίοδο που η Ρωσία εμφανίζεται παρούσα σε διάφορα σημεία του πλανήτη από τα οποία, μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, είχε εντελώς απομακρυνθεί. Ένα από αυτά είναι η ανατολική Μεσόγειος. Ήδη, μετά και την πολεμική σύγκρουση στη Γεωργία και με επίσημη ανακοίνωση, η Μόσχα ενεργοποίησε τη ναυτική της βάση στην Ταρσό της Συρίας, προκαλώντας το άμεσο ενδιαφέρον των νατοϊκών δυνάμεων.
Σημειώνεται πως η περιοχή που δέσμευσαν οι Ρώσοι για τα αεροναυτικά γυμνάσια εφάπτεται της περιοχής νοτίως της Αττάλειας στην Τουρκία και ανατολικά της Ταρσού στη Συρία, ενώ βρίσκεται στο επίκεντρο της περιοχής αντιπαράθεσης μεταξύ Τουρκίας και Κύπρου για την εκμετάλλευση πετρελαϊκών κοιτασμάτων στην ανατολική Μεσόγειο.
Σύμφωνα με κυβερνητικούς κύκλους στην Αθήνα, που ζήτησαν να κρατηθεί η ανωνυμία τους, η θετική απάντηση της Ελλάδας στο ρωσικό αίτημα εκφράζει και την έντονη πεποίθηση της ελληνικής πλευράς πως η Ουάσιγκτον έχει υπερβεί τα εσκαμμένα στην άσκηση πιέσεων για τη διακοπή του ρυθμού ανάπτυξης των ελληνορωσικών σχέσεων που παρατηρείται το τελευταίο διάστημα. «Πρόκειται για διπλό μήνυμα», επισημαίνουν οι παραπάνω κύκλοι και σημειώνουν: «Το ένα μήνυμα αφορά στην απόφαση της Μόσχας να δηλώσει παρούσα σε όσα σημεία θεωρεί ότι διακυβεύονται και δικά της συμφέροντα, ιδιαίτερα, μάλιστα, όταν στη συγκεκριμένη περιοχή έχει εκδηλωθεί πολεμική δραστηριότητα στη Λωρίδα της Γάζας. Το δεύτερο μήνυμα αφορά στην πρόθεση της ελληνικής κυβέρνησης να γνωστοποιήσει προς όλες τις κατευθύνσεις πως δεν είναι διατεθειμένη να αντιμετωπίσει τις διεθνείς σχέσεις της χώρας αποκλειστικά με γνώμονα μονομερή συμφέροντα τρίτων».
Η πραγματοποίηση των ρωσικών αεροναυτικών ασκήσεων συμπίπτει, πάντως, χρονικά με μία περίεργη και σαφώς μεθοδευμένη επιθετικότητα εκ μέρους της Τουρκίας στο ανατολικό Αιγαίο. Όπως σημειώνουν κύκλοι του υπουργείου Άμυνας, η απόφαση να παραστεί κατά τις εορτές των Θεοφανείων στο Αγαθονήσι ο ίδιος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, καθώς και ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ, αποτελεί «σκληρή απάντηση» στην Τουρκία, που τις τελευταίες ημέρες με χαμηλές υπερπτήσεις αεροσκαφών της πάνω από το Αγαθονήσι και τις Οινούσες επαναφέρει εμπράκτως το ζήτημα των «γκρίζων ζωνών».Σημειώνεται πως ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Στρατηγός Δημήτριος Γράψας συνοδευόμενος από τον Α/ΓΕΣ Αντιστράτηγο Δημήτριο Βούλγαρη, πραγματοποίησε επίσκεψη στην Κώ στην 80η Ανώτατη Διοίκηση Ταγμάτων Εθνοφυλακής (80 ΑΔΤΕ) και από εκεί με ελικόπτερο στις νήσους Καλόλιμνο και Φαρμακονήσι και αντάλλαξε ευχές με τους αξιωματικούς και οπλίτες των στρατιωτικών φυλακίων που είναι εγκατεστημένα στα παραπάνω νησιά στις 31.12.2008 . Είχε προηγηθεί παραμονή των Χριστουγέννων, πτήση εφοδιασμού και αλλαγής φρουράς,στο Φαρμακονήσι, από ένα
CH 47D του 4ου ΤΕΑΣ, το οποίο απογειώθηκε από την Λέρο.Οι Τούρκοι επενέβησαν δια ασυρμάτου και ζήτησαν να αποχωρήσει το Ελληνικό μεταφορικό ελικόπτερο, διαφορετικά θα αναχαιτιστεί! Η Άγκυρα έφθασε στο σημείο να απαντήσει στο ελληνικό διάβημα διαμαρτυρίας πως αυτές οι υπερπτήσεις πραγματοποιούνται «εντός ζώνης τουρκικής κυριαρχίας». Το Τουρκικό Επιτελείο προχώρησε σε νέα καταγγελία κάνόντας λόγο «για είσοδο στις 09.26΄ στις 31.12.2008, ενός Ελληνικού ελικοπτέρου που απογειώθηκε από την Κώ, σε βάθος ενός μιλίου εντός του Τουρκικού εναερίου χώρου επί 30¨, άνω της νήσου «Μπουλαμάτς»(Φαρμακονήσι), προσγειώθηκε στην νήσο «Μπουλαμάτς» στις 09.27΄ και απεχώρησε στις 10.40΄»!!! Η εξοργιστική Τουρκική καταγγελία,αφορούσε την επίσκεψη των Α΄ΓΕΕΘΑ και Α΄ΓΕΣ στην Καλόλιμνο και Φαρμακονήσι. Σημειώνεται πως η Τουρκική ανακοίνωση εξεδόθει το απόγευμα και αφού ήδη είχε δημοσιοποιηθεί η επίσκεψη του Προέδρου της Δημοκρατίας στο Αγαθονήσι.
Τις ημέρες των Χριστουγέννων, οι Τουρκικές παραβιάσεις και παραβάσεις του Ελληνικού εναέριου χώρου ξεπέρασαν τις 35, ενώ τα Τουρκικά μαχητικά πέταξαν 8 φορές πάνω από το Φαρμακονήσι, 7 φορές πάνω από το Αγαθονήσι και 3 φορές πάνω από τους Φούρνους.
Η μοίρα του ρωσικού Στόλου του Βορρά, που περιλαμβάνει το αεροπλανοφόρο «Ναύαρχος Κουζνέτσοβ «και δύο πλοία ανεφοδιασμού, απέπλευσε από τη βάση της στο Σεβερομόρσκ της βόρειας Ρωσίας και κατευθύνεται στον Ατλαντικό και τη Μεσόγειο, ανακοίνωσε σήμερα το ρωσικό Πολεμικό Ναυτικό.
Τα πλοία απέπλευσαν «από τη βάση του ρωσικού Στόλου του Βορρά (κοντά στο Μουρμάνσκ, στη Θάλασσα Μπάρεντς) και κατευθύνονται στον Ατλαντικό και τη Μεσόγειο», διευκρίνισε ο εκπρόσωπος του Πολεμικού Ναυτικού Ιγκόρ Ντιγκάλο,στις 0512.2008.
Κατά την αποστολή αυτή που θα διαρκέσει «μερικούς μήνες, τα πλοία θα πραγματοποιήσουν επισκέψεις σε στρατιωτικά λιμάνια ευρωπαϊκών και μεσογειακών χωρών», σύμφωνα με τις προγραμματισμένες στρατιωτικές ασκήσεις, πρόσθεσε ο εκπρόσωπος.
Ο Ρωσικός γίγαντας «Ναύαρχος Κουζνέτσοβ» και η συνοδεία του τις προηγούμενες ώρες έπλεαν σε «γραμμή παραγωγής» ανοιχτά της Γάζας, καταγράφοντας τις επιθετικές ενέργειες της Ισραηλινής αεροπορίας, κάτι που γίνεται από τις πρώτες ημέρες της Ισραηλινής επίθεσης. Το «Ναύαρχος Κουζνέτσοβ«, ναυπηγήθηκε στα μέσα της δεκαετίας του ΄80. Είναι ένα νέο και υπερσύγχρονο σκάφος, κατηγορίας «STOBAR«.Το ακρωνύμιο σημαίνει Short Take=Off But ARrested landing χρησιμοποιείται μόνο σε ένα αεροπλανοφόρο στον κόσμο, στο ρωσικό «Ναύαρχος Κουζνέτσοβ«. Εδώ δεν γίνεται χρήση καταπελτών, αλλά τα αεροσκάφη αφήνονται να απονηωθούν με την ώση μόνο των κινητήρων τους, και με τη βοήθεια μιας ναυπηγικής ανύψωσης του πρωραίου άκρου του καταστρώματος πτήσης (ski-jump). Η μέθοδος angled flight deck χρησιμοποιείται και σε αυτόν τον σχεδιασμό, όμως λιγότερο αποτελεσματικά καθώς η διαδρομή για απονήωση είναι μεγαλύτερη. Η προσνήωση γίνεται με τον ίδιο τρόπο όπως στα αεροπλανοφόρα τύπου CATOBAR.
Ένα μεγάλο μειονέκτημα αυτού του σχεδιασμού σε σχέση με τους άλλους, είναι ότι τα αεροπλάνα δεν μπορούν να φέρουν βαρύτερα φορτία, όπως βόμβες και pods, παρά μόνο πυραύλους αέρος-αέρος. Το «Κουζνέτσοφ» ναυπηγήθκε όχι για να αποτελέσει μια απειλή για τα αντίπαλα αεροπλανοφόρα, ή για να διεξάγει επιχειρήσεις τέτοιου εύρους, όπως τα αεροπλανοφόρα του NATO, αλλά για να παρέχει αεροπορική κάλυψη στα υποβρύχια του Ρωσικού Πολεμικού Ναυτικού. Έτσι επιλέχθηκε αυτός ο φτηνότερος και απλούστερος σχεδιασμός. Πιθανότατα τον «Ρώσικο Γίγαντα» να συνοδεύουν και υποβρύχια του Ρωσικού Στόλου, όπως συμβαίνει πάντοτε, γεγονός που δίδει ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα στην παρουσία της Ρωσικής Ναυτικής Δύναμης, στην Ν/Α Μεσόγειο και το Αιγαίο φυσικά.
Στα ΜΜΕ της Ρωσίας γίνονται πυκνές αναφορές για την επίσκεψη της Ρωσικής Μοίρας στο Αιγαίο, την οποία χαρακτηρίζουν «υψίστης σημασίας και συμβολισμού». Ενώ τονίζονται έντονα οι «παραδοσιακές στενές σχέσεις Ρωσίας-Ελλάδος».
Σημειώνεται πως οι Ρώσοι είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί κατά την διάρκεια των ασκήσεών τους σε ξένες περιοχές, σε αντίθεση με άλλες χώρες οι οποίες συνήθως, ασκούνται και πέραν των συμφωνηθέντων ορίων…Αναμένεται με έντονο ενδιαφέρον πιθανή δραστηριότητα της Τουρκικής Αεροπορίας στις δεσμευόμενες περιοχές από τους Ρώσους,γεγονός που θα περιπλέξει ακόμη περισσότερο την ήδη τεταμένη κατάσταση στο Ελληνικό Αρχιπέλαγος του Αιγαίου.
΄Ομηρος Φωτιάδης

strategy-geopolitics.blogspot.com

Το ΝΑΤΟ (ΗΠΑ) εναντίον της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Μια Μωρία.

Συντάκτης: κ. Κων/νος Πολύζος, Αντιστράτηγος ε.α.
Ημερομηνία καταχώρησης: 03/09/2004

1. Εισαγωγικά
Πρόσφατα έχει ξεσπάσει ένας «κλεφτοπόλεμος» μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ σχετικά με το ΝΑΤΟ και συγκεκριμένα αν η συμμαχία είναι ισόρροπη, αν οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι τυγχάνουν μεταχείρισης ισοτίμου εταίρου, αν έχουν το ανάλογο μερίδιο συνεισφοράς, αν τα βασικά συμφέροντα των Ευρωπαίων αποκλίνουν από αυτά των Αμερικανών και τέλος ποιός εκμεταλλεύεται ποιόν;
Καθ’ όλη τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου υπάρχουν παράπονα εκατέρωθεν. Αργότερα πολλές Αμερικανικές κυβερνήσεις κατηγορούσαν τους Ευρωπαίους συμμάχους τους ότι επωφελούνταν ανέξοδα την Αμερικανική στρατιωτική ισχύ και όχι μόνον οικονομικά, αλλά και διπλωματικά και πολιτικά. Το σύνηθες παράπονο ήταν ότι οιΕυρωπαίοι, παρά τη στρατιωτική εξάρτηση από τις ΗΠΑ, παρέμειναν σε μεγάλο βαθμό πολιτικά και διπλωματικά ανεξάρτητοι. Οι Ευρωπαίοι συχνά κατάφερναν να επιβάλλουν τις απόψεις τους ή τουλάχιστον να υποχρεώνουν τις ΗΠΑ σε συμβιβασμούς, τους οποίους δεν επιθυμούσαν. Η Νατοϊκή συμμαχία, παρά την εξάρτηση των Ευρωπαίων από τις ΗΠΑ, κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου ήταν σχετικά ισόρροπος και μπορεί να λεχθεί ότι ήταν μια πραγματική συμμαχία, με δυτικό πνεύμα και οπωσδήποτε όχι μια Αμερικανική αυτοκρατορία. Τότε γιατί αυτή η συμμαχία ευρίσκεται σε υπαρξιακή κρίση; Η πλέον προφανής απάντηση είναι ότι σήμερα οι Αμερικανοί όλο και λιγότερο επιθυμούν να δεχθούν τις υποδείξεις των Ευρωπαίων, διότι η Ευρώπη σήμερα είναι πλουσιώτερη, έχει ισχυρό νόμισμα και είναι περισσότερο ενωμένη σε σχέση με την περίοδο 1970-1990. ΗΕυρωπαϊκή ισχύς όμως δεν είναι ίση με την Αμερικανική, αλλά αυτό συνέβαινε από το τέλος του Β΄ Π. Πολέμου. Συνεπώς, γιατί σήμερα, όταν ο κοινός εχθρός έχει εξαφανισθεί, η σχετικά ασθενής στρατιωτική ισχύς της ΕΕ να θεωρείται από τους Αμερικανούς τόσο σημαντική; Είναι διότι η αντιμετώπιση της τρομοκρατίας έχει αλλάξει ριζικά τις προοπτικές των ΗΠΑ. Προ της 11 Σεπτεμβρίου 2001, πολλές μελέτες προέβλεπαν ανωμαλίες στη συμμαχία, λόγω θεμελιωδών ανακατατάξεων στην παγκόσμια οικονομία ή λόγω δημογραφικών και μορφωτικών μεταβολών εντός των ΗΠΑ και κυρίως ότι η Ευρώπη έχει χάσει τη γεωπολιτική της σημασία δια τα Αμερικανικά συμφέροντα, λόγω λήξεως του Ψυχρού Πολέμου. Η εξαφάνιση της Σοβιετικής Ένωσης, ήταν βεβαίως μια μείζων γεωπολιτική αλλαγή και φυσικά επηρέασε σημαντικά το ΝΑΤΟ.
Η έναρξη του Ψυχρού ΠολΈμου περί το τέλος της 10ετίας του 1940, δεν ευνόησε μόνο το ΝΑΤΟ, αλλά και την ανάκαμψη και ενοποίηση της Δυτικής Ευρώπης. Με το πέρας του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και προ του Ψυχρού Πολέμου, οι σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης δεν ήσαν οι καλύτερες. Ακόμη και προ του θανάτου του Φ. Ρούσβελτ τον Απρίλιο του 1945, αμέσως μετά τη Διάσκεψη της Γιάλτας, υπήρχαν πολλές ενδείξεις πως αναμενόταν ψυχρότητα των σχέσεων, που οφειλόταν στις ταραγμένες σχέσεις μεταξύ Ρούσβελτ και των Τσώρτσιλ και Ντε Γκωλ. Οι Αμερικανικές απόψεις διαφοροποιήθηκαν ταχύτατα με την έκρηξη του Ψυχρού Πολέμου. Η νέα πραγματικότητα ήταν η Σοβιετική απειλή με ένα τεράστιο στρατό στο κέντρο της Ευρώπης που απειλούσε τη Δυτική Ευρώπη. Ο φόβος της «απώλειας της Ευρώπης» ταχύτατα εξαφάνισε το αντι-Ευρωπαϊκό πνεύμα, διότι αν οι Σοβιετικοί επικρατούσαν στην Ευρώπη, η όλη ισορροπία της παγκόσμιας ισχύος θα απέβαινε σε βάρος των ΗΠΑ. Δεδομένης της Σοβιετικής απειλής και της απήχησής της σε μεγάλα τμήματα του πληθυσμού αρκετών μεγάλων Ευρωπαϊκών χωρών, δεν ήταν καθόλου ενδεδειγμένο οι ΗΠΑ ν’ ανταγωνίζονται πλέον τις Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Έτσι, οι Δυτικο-Ευρωπαίοι όχι μόνο στηρίζονται ανέξοδα στην Αμερικανική στρατιωτική ισχύ που αντιμετωπίζει τους Σοβιετικούς αλλά ταυτόχρονα ως σύμμαχοι των Αμερικανών, η όποια στρατιωτική τους ισχύ αφαιρείται από την Σοβιετική ισχύ με αποτέλεσμα μια γεωπολιτική ισορροπία.
Το γεγονός αυτό διευκόλυνε τους Ευρωπαίους να παίζουν το ρόλο των συμμάχων των ΗΠΑ, από το να περιορισθούν στο ρόλο των προτεκτοράτων, δηλαδή κατάφεραν να επιτύχουν την ευημερία τους και παραλλήλως να συστήσουν την Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Με την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και του Συμφώνου Βαρσοβίας (ΣΒ) γενικότερα, η Ατλαντική Συμμαχία απώλεσε την προτέρα γεωπολιτική ισορροπία της που ευνοούσε τη Δυτική Ευρώπη, αλλά ταυτοχρόνως οι ΗΠΑ δεν έχουν άλλη παγκόσμια δύναμη που να απειλεί την Ευρώπη. Η προσπάθεια της ΕΕ για την περαιτέρω διεύρυνσή της αποσκοπεί στο να εξορκίσει την εσωτερική άστάθεια που χαρακτήριζε τις Ευρωπαϊκές χώρες καθ’ όλη τη διάρκεια του 20ού αιώνα, δηλαδή το «Γερμανικό πρόβλημα», το οποίο προκάλεσε τους δύο παγκοσμίους πολεμους, κατ’ επέκταση δε και τον Ψυχρό Πόλεμο.

2. Ηγεμονία
κατά της Αυτονομίας
Μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, που ακολουθήθηκε από το καθεστώς των Ναζί και τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι νικητές του 1945 πολύ δύσκολα μπορούσαν να αγνοήσουν το Γερμανικό Πρόβλημα. Μετά από δύο παγκοσμίους Πολέμους δεν ήταν καθόλου εύκολο να φαντασθεί κανείς ένα σύστημα Ευρωπαϊκών χωρών που θα ήταν και αυτόνομο και χωρίς αστάθειες. Το διπολικό σύστημα του Ψυχρού Πολέμου που ακολούθησε επέβαλε την ηγεμονία και τον διαμελισμό με τις δύο Υπερδυνάμεις που διεμοίρασαν την Ευρώπη μεταξύ τους. Τα «εργαλεία» τους ήταν το ΝΑΤΟ και το Σύμφωνο Βαρσοβίας, με τα οποία όχι μόνο εξισορρόπησαν η μία την άλλη, αλλά ταυτοχρόνως διαμέλισαν και κατέλαβαν τη Γερμανία.
Η ηγεμονία και ο διαμελισμός ήταν παλιομοδίτικο «φάρμακο» που εγνώριζε πολύ καλά ο Βίσμαρκ, οι περιφερειακές ενσωματώσεις ήταν η νέα Ευρωπαϊκή λύση στο Γερμανικό Πρόβλημα. Οι ΔυτικοΓερμανοί, όταν απειλούνταν από τους Σοβιετικούς, θεωρούσαν τα Αμερικανικά στρατεύματα ως προστάτες και όχι ως κατακτητές, πιθανώς ήταν η περιφερειακή ενσωμάτωση που έκανε τη Σοβιετική παρουσία να λειτουργεί εξισορροπητικά περισσότερο από οτιδήποτε άλλο. Η διαιρεμένη Γερμανία έκανε την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία έναν συνεργάσιμο εταίρο για τη Γαλλία. Με το ΝΑΤΟ και το Σύμφωνο Βαρσοβίας στη θέση τους, η οικονομική και πολιτική ολοκλήρωση μπορούσε να προχωρήσει ανεμπόδιστα από το φόβο της στρατιωτικής αναβίωσης της Γερμανίας.
Η διάλυση της Σοβιετικής αυτοκρατορίας στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη είχε σαν αποτέλεσμα και την πλήρη αποδιοργάνωση και αυτής ταύτης της Σοβιετικής Ένωσης. Με την πτώση του τείχους του Βερολίνου, η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία κατάπιε την Ανατολική Δημοκρατική Γερμανία. Για την εξασφάλιση της σταθερότητας σε μια τόσο ριζοσπαστική αλλαγή στο Ευρωπαϊκό Σύστημα, οι Γερμανοί είχαν την ανάγκη της Αμερικανικής υποστήριξης για τις διαπραγματεύσεις με τους Σοβιετικούς και της Γαλλικής στήριξης για την διαπραγμάτευση με την λοιπή Ευρώπη. Τόσον η Αμερικανική όσον και η Γαλλική κυβέρνηση είχαν τελείως διαφορετικές θέσεις για το μέλλον, ο Μπους ήθελε να διατηρήσει το ηγεμονικό σύστημα και να το μετατρέψει από διπολικό σε μονοπολικό μοντέλλο, ενώ ο Μιττεράν επιθυμούσε μια αυτόνομη Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία, καθοδηγούμενη από τη Γαλλία και τη Γερμανία.
Για τους Αμερικανούς διαπραγματευτές, το κύριο θέμα της Γερμανικής ενοποίησης ήταν αν θα διετηρείτο το ΝΑΤΟ, το οποίο θα λειτουργούσε σαν «εργαλείο» για τη διατήρηση της ευρυτέρας Ευρώπης ως Αμερικανικό Προτεκτοράτο. Θεωρούσαν την ενοποίηση ως θέμα που έπρεπε να διευθετηθεί μεταξύ των νικητών του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η κυβέρνηση Μπους επέτυχε πλήρως τους στόχους της, οι Σοβιετικοί υπεχώρησαν ειρηνικά και το Σύμφωνο Βαρσοβίας εξαφανίσθηκε. Ολόκληρη η Γερμανία, ενωμένη, παρέμεινε στο ΝΑΤΟ, το οποίο αμέσως άρχισε να επεκτείνεται βαθειά μέσα στη σφαίρα επιρροής της Παλαιάς Σοβιετικής Ένωσης.
Με τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης αντελήφθησαν ότι επήρχετο και το τέλος των συμφωνιών του Ψυχρού Πολέμου που διετήρησαν την ειρήνη από το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Στο τέλος του 20ού αιώνα η Ευρωπαϊκή ιστορία κάνει ένα πλήρη κύκλο και για μια φορά ακόμη αντιμετωπίζει μια μεγάλη Γερμανία και τίθεται το ερώτημα, ποιό νέο γεωπολιτικό πλαίσιο θα ημπόδιζε την επιστροφή της στο παλαιό ΓερμανικόΠρόβλημα; Οι Αμερικανοί επρότειναν το ΝΑΤΟ, δηλαδή συνέχιση της παλαιάς τους ηγεμονίας του Ψυχρού Πολεμου, με τη Γερμανία ως «ειδικό εταίρο» των στην ηγεσία, αλλά οι Γάλλοι δεν ήσαν ενθουσιασμένοι από το γεγονός ότι οι ΗΠΑ θα έμεναν η μοναδική στον κόσμο Υπερδύναμη και επεδίωξαν να συνενωθεί μαζί τους η Ενωμένη Γερμανία σε μια μεγάλη και ισχυρή Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία. Ο καγκελλάριος Χέλμουντ Κολλ, ο κληρονόμος όχι μόνον των φιλοδοξιών της Γερμανίας του Βίσμαρκ, αλλά και των οραμάτων της Γερμανίας του Κόνραντ Αντενάουερ, ήταν διατεθειμένος να επιτύχει.
Οι δύο αυτές καταστάσεις, δηλαδή της Αμερικανικής ηγεμονίας δια του ΝΑΤΟ και η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία, ενώ συνυπήρξαν ειρηνικά για αρκετές 10ετίες κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, αναμενόταν να φανεί αν θα μπορούσαν να διατηρηθούν και χωρίς την ύπαρξη της Σοβιετικής απειλής. Οι διαφορετικές απόψεις για τα παγκόσμια προβλήματα εδίχασαν τους Ευρωπαίους και τους Αμερικανούς και προκαλούσαν συνεχώς παρανοήσεις και διαφωνίες. Ο πόλεμος του Ιράκ προκάλεσε ανοικτή σύγκρουση, τόσο μέσα στο ΝΑΤΟ, όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ηπροσπάθεια των ΗΠΑ να διχάσει την «παλαιά» και τη «Νέα Ευρώπη», εστράφη ευθέως εναντίον της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδιαιτέρως κατά της μακροπρόθεσμης φιλοδοξίας της για μια κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας. Μια νατοϊκή συμμαχία στην οποία διαφοροποιούνται δύο από τις ισχυρότερες δυνάμεις της Ευρωπαϊκής Ηπείρου, δεν μπορεί να εκπληρώσει την αποστολή της, αλλά και μια Ευρωπαϊκή Ένωση στην οποία αντιτίθεται η Αμερική, φαίνεται απίθανο να σημειώσει σημαντική πρόοδο στην επίτευξη στενότερης ενότητας.

3. Η Συντροφιά
των ίσων
Το δυσμενές συμπέρασμα είναι ότι Υπερατλαντικές (ΝΑΤΟ) και Ευρωπαϊκές (Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία) λύσεις είναι πολύ δύσκολο έως αδύνατο να συνυπάρξουν πλέον, για δύο λόγους. ΗΕΕ έχει ακόμη ανάγκη μιας «φιλανθρώπου» Αμερικής για να εξασφαλίσει την εσωτερική της ισορροπία. Οποιαδήποτε πρόοδος προς την Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση, περιλαμβανομένου και του κρισίμου Γαλλο-Γερμανικού άξονα, εξαρτάται σχεδόν απολύτως από μια σιωπηρά Αμερικανική παρουσία, ως εγγυήτρια δυναμη της εσωτερικής σταθερότητας της Ευρώπης και βεβαίως μια εχθρική Αμερική μπορεί εύκολα να κάνει τα προβλήματα συνοχής της ΕΕ δισεπίλυτα έως και άλυτα. Βεβαίως, δεν είναι μόνο ότι η εσωτερική ισορροπία της ΕΕ έχει ακόμη ανάγκη της φιλικής στάσεως των ΗΠΑ, αλλά είναι και το γεγονός ότι και η Αμερικανική σταθερότητα έχει ανάγκη μιας ισχυρής και φιλικής ΕΕ. Συνεπώς ένας σθεναρός και οικείος Ευρωπαίος σύμμαχος και φίλος, αλλά με αυτοπεποίθηση να ενεργεί αποτελεσματικά, είναι ένα κρίσιμο και απαραίτητο στοιχείο για τη διατήρηση της υγιούς Αμερικανικής ισορροπίας. Άλλωστε, όπως οι Ευρωπαϊκές χώρες έχουν την ΕΕ που αποτελεί για τα μέλη της ένα εξωτερικό εποικοδόμημα, ένα σημείο αναφοράς, ένα πλαίσιο ελέγχου των εσωτερικών διεργασιών και πολιτικών, έτσι και οι ΗΠΑ είναι μια αναπτυσσόμενη Ομοσπονδιακή δομή, που στον πολιτικό τομέα, η ισορροπία μεταξύ κεντρικής και περιφερειακών κυβερνήσεων εξασφαλίζει την ελευθερία και την καλή λειτουργία τους. Η τεραστία όμως στρατιωτική ισχύς των ΗΠΑ, σε συνδυασμό με την αυξανόμενη προδιάθεση ορισμένων παραγόντων για παγκόσμια κυριαρχία, διαμορφώνει ένα συγκεντρωτικό στοιχείο της κεντρικής ισχύος που είναι ασύμμετρο με τις παραδοσιακές Αμερικανικές ομοσπονδιακές ισορροπίες και ελέγχους. Η ισορροπία απαιτεί κάτι περισσότερο, κάτι περίπου ανάλογο προς την ΕΕ για την Ευρωπαϊκή σφαίρα. Οι θεσμοί τους οποίους εχουν οι ΗΠΑ είναι το ΝΑΤΟκαι το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, αλλά για να παίξει το ΝΑΤΟ το σωστό ρόλο του, πρέπει να είναι κάτι περισσότερο από ένα «εργαλείο» για τα Αμερικανικά σχέδια, πρέπει να είναι μια συμμαχία της οποίας τα μέλη πρέπει να είναι ίσα και οι απόψεις τους ίσης βαρύτητας. Η Ευρώπη δεν πρέπει ν’ απομακρυνθεί απ’ αυτό το ρόλο τόσο προς χάρη των ΗΠΑ, αλλά κυρίως προς χάρη και του δικού της συμφέροντος και για να παίξει ένα τέτοιο ρόλο, η ασύμμετρη ομοσπονδία της δεν μπορεί να παραμείνει στη δομή που είχε κατά τον Ψυχρό Πόλεμο. Δεν μπορεί να ελπίζει ότι θα επιτύχει στο ρόλο της, αν συνεχίσει σαν απλή «πολιτική δύναμη» εξαρτημένη κατά μέγα μέρος από την Αμερικανική Προστασία και τα μέλη της να μην αισθάνονται άνετα σαν στρατιωτικά εξαρτήματα της μεταψυχροπολεμικής Αμερικής που από καιρού εις καιρόν θα υπογράφουν τις Αμερικανικές αποφάσεις για διάφορες περιπέτειες.
Για να επιβιώσει η Ατλαντική συμμαχία και μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης πρέπει να επαναξετασθεί η ισορροπία της, πράγμα που σημαίνει, μεταξύ των άλλων και η Ευρώπη στερουμένη το Σοβιετικό δεκανίκη της, πρέπει η ίδια να καταστεί πλήρως αυτόνομη δύναμη και να σταθεί στα δικά της πόδια. Δεν υπάρχει λόγος η Ευρώπη ν’ αναπτύξει στρατιωτική ισχύ με βάση το δόγμα της «διπλωματίας των κανονιοφόρων» σ’ όλο τον κόσμο, αλλά πρέπει αν είναι ικανή, κατ’ ελάχιστον, να διασφαλίσει την δική της στρατιωτική ασφάλεια, δηλαδή να τηρεί την τάξη στο χώρο της. Διότι λόγω ανικανότητάς της να τηρήσει την τάξη στον «εγγύς εξωτερικό χώρο της», όπως π.χ. οδυνηρά φάνηκε στην περίπτωση της Γιουγκοσλαβίας, προηγήθηκε η Αμερικανική επέμβαση. Όσο η συμμαχία παραμένει ασύμμετρη απ’ αυτής της απόψεως, τόσο μεγαλύτερο θα είναι το δικαίωμα μιας ανεξέλεγκτης δυσαρέστου καταστάσεως σε αμφότερες τις πλευρές που θα οδηγήσει σε πραγματική διάσπαση, την οποία καμία πλευρά δεν μπορεί ν’ αντέξει.
Το παρόν μονοπολικό όραμα των ΗΠΑ, συμπαθές στην Ουάσιγκτον αυτή την εποχή, δεν πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη. Με μια ενωμένη Ευρώπη, πιθανώς και μία ανορθούμενη Ρωσσία, μια ταραγμένη αλλά ακόμη φοβερή Ιαπωνία και μια ταχέως αναπτυσσόμενη Κίνα και πιθανώς με την Ινδία, τη Βραζιλία και την Ινδονησία στα πλευρά, ο κόσμος μας δεν θα παραμείνει για πολύ μονοπολικός, εάν στ’ αλήθεια έχει νόημα να αποκαλούμε τις ΗΠΑ μονοπολική δύναμη (Αυτοκρατορία). Κανένας δεν μπορεί να είναι βέβαιος πως αυτός ο νέος πλουραλιστικός κόσμος θα εξελιχθεί, ένα όμως πράγμα είναι βέβαιο ότι αυτός ο κόσμος θα έχει τρομερά προβλήματα, προβλήματα διανομής εισοδήματος, υποβάθμισης του περιβάλλοντος και ιδιαιτέρως καταστροφικής τρομοκρατίας. Τα αυριανά τεράστια προβλήματα πρέπει να επιλυθούν, εάν επιλυθούν, με γνώμονα την ειλικρίνεια και τη δικαιοσύνη από τις μεγάλες δυνάμεις, που είναι συνηθισμένες να διαπραγματεύονται επί μακρόν για να φθάσουν σε κάποιες συμφωνίες που κατά κύριο λόγο θα εξυπηρετούν τα συμφέροντά τους. Τέτοιες παγκόσμιες συμφωνίες φαίνεται ότι είναι απίθανο να υπάρξουν στο μέλλον, παρά μόνο αν στηρίζονται στο δόγμα της φιλίας μεταξύ ίσων και με γνώμονα την εξασφάλιση και διατήρηση της ισορροπίας.
Η Ευρώπη με την τεράστια μεταπολεμική εμπειρία στην πρόληψη και διευθέτηση συγκρούσεων μεταξύ χωρών, οφείλει να παίξει μεγάλο ρόλο στη διαμόρφωση της μελλοντικής δομης του κόσμου. Η Ευρώπη πρέπει να είναι η καταλυτική μεγάλη δύναμη για την οικοδόμηση μιας παγκόσμιας τάξεως, βασισμένης στη λογική και στον αμοιβαίο κατευνασμό των παθών. Και η Αμερική, έχοντας κάνει τόσα πολλά για να φέρει αυτή την Ευρώπη στην κατάσταση που βρίσκεται σήμερα, πρέπει τώρα να έχει τη σοφία να εμμείνει σταθερά στο εννιαίο όραμά της, στο να αγκαλιάσει την «συντροφιά των ίσων» που λογικά αποτελεί την ουσία αυτού του οράματος.

Βιβλιογραφία:
World Policy Journal, David Calleo, Prof. N.Y., Fall 2003

Προς τους θιασώτες των έγχρωμων επαναστάσεων

Posted: 23 Dec 2008 08:46 AM CST

InfognomonPolitics

Ο πρόεδρος και η πρωθυπουργός, Γιούσενκο και Τιμοσένκο, που από «πορτοκαλί» σύντροφοι, έγιναν άσπονδοι εχθροί (φωτ. Reuter)

ΟΥΚΡΑΝΙΑ ΒΟΥΛΙΑΖΕΙ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΡΩΣΙΑ ΝΑ ΑΠΕΙΛΕΙ ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΤΗΣ ΣΤΡΟΦΙΓΓΑΣ ΤΟΥ ΑΕΡΙΟΥ
«Πορτοκαλί» και χρεοκοπημένη
ΜΟΣΧΑ, Του ΘΑΝΑΣΗ ΑΥΓΕΡΙΝΟΥ
Σε όλο και βαθύτερη οικονομική και πολιτική κρίση βυθίζεται η Ουκρανία, το εθνικό νόμισμα της οποίας, η γκρίβνα, έχει υποτιμηθεί τους τελευταίους μήνες περισσότερο από 70%, την ίδια στιγμή που ο πρόεδρος Γιούσενκο και η πρωθυπουργός Τιμοσένκο, άλλοτε συμμαχητές στην «πορτοκαλί επανάσταση», αλληλοκατηγορούνται ζητώντας ο ένας την παραίτηση του άλλου.
Ο πρόεδρος και η πρωθυπουργός, Γιούσενκο και Τιμοσένκο, που από «πορτοκαλί» σύντροφοι, έγιναν άσπονδοι εχθροί (φωτ. Reuter)
Η Μόσχα με τη σειρά της απειλεί να…διακόψει την παροχή φυσικού αερίου στην Ουκρανία από τις αρχές της χρονιάς, αν δεν εξοφληθούν τα συσσωρευμένα χρέη, και καλεί την Ε.Ε. να συνειδητοποιήσει ότι δεν θα είναι δική της ευθύνη εάν διαταραχθεί η παροχή του δικτύου, εφόσον οι ουκρανικές Αρχές καταφύγουν -όπως έχει συχνά συμβεί στο παρελθόν- στην κατακράτηση ποσοτήτων αερίου που προορίζεται για τους Ευρωπαίους καταναλωτές.
Η πρωτότυπη από κάθε άποψη πολιτική ζωή της Ουκρανίας εμπλουτίστηκε τα τελευταία 24ωρα από την ομολογία του προέδρου Γιούσενκο ότι αδυνατεί να υλοποιήσει το δικό του προεδρικό διάταγμα, βάσει του οποίου είχαν προκηρυχθεί πρόωρες βουλευτικές εκλογές τον Δεκέμβριο. Ασαφείς είναι οι απαντήσεις του Βίκτορ Γιούσενκο και ως προς την πρόθεσή του να συμμετάσχει στις επόμενες προεδρικές εκλογές, οι οποίες υποχρεωτικά θα πρέπει να προκηρυχθούν ώς τις αρχές του 2010, αν και οι περισσότεροι σχολιαστές εκτιμούν ότι αυτό θα συμβεί εκ των πραγμάτων πολύ νωρίτερα.
Στο πλευρό του προέδρου βρίσκεται η διοίκηση της Κεντρικής Τράπεζας της χώρας, που κατηγόρησε για την υποτίμηση του εθνικού νομίσματος και την εσωτερική οικονομική κρίση την κυβέρνηση της Γιούλιας Τιμοσένκο. Η πρωθυπουργός με τη σειρά της δήλωσε ότι περνά πλέον στην αντιπολίτευση προς τον πρόεδρο της χώρας, κατηγορώντας τον ίδιο και την Κεντρική Τράπεζα ως «εγκληματική συμμορία», που διευκολύνει τον πλουτισμό ορισμένων επιχειρηματιών. Η φιλόδοξη Γιούλια, που κατηγορείται από τους πρώην συμμάχους της ότι ερωτοτροπεί με τη «φιλορωσική» γραμμή για να κερδίσει τις επόμενες προεδρικές εκλογές, δήλωσε ότι ντρέπεται που στήριξε τον Γιούσενκο «σε πλατείες και πεζοδρόμια», μάλιστα είναι τόση η ντροπή της, που δεν θέλησε καν να προφέρει το όνομά του.
Βλέποντας προφανώς σε βάθος χρόνου και σε μια προσπάθεια να παρακολουθούν εκ του σύνεγγυς τις εξελίξεις, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ διάλεξε αυτήν ακριβώς την εποχή να προχωρήσει στην ίδρυση αμερικανικής διπλωματικής αποστολής στη Συμφερούπολη της Κριμαίας, όπου εδρεύει ώς το 2017 ο ναύσταθμος του ρωσικού στόλου της Μαύρης Θάλασσας. Το ουκρανικό υπουργείο Εξωτερικών έχει δηλώσει ότι δεν επιθυμεί την παράταση της συμφωνίας και ότι ο ρωσικός στόλος πρέπει να αποχωρήσει, άποψη που βρίσκει προφανώς αντίθετο το Κρεμλίνο, που αισθάνεται ότι κινδυνεύει να χάσει κάθε επιρροή σε μια ιστορική για τα ρωσικά συμφέροντα περιοχή.
avgerino@online.ru
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 23/12/2008



«Κλείνει» η συμφωνία Σερβίας-Ρωσίας για NIS και South Stream

Posted: 23 Dec 2008 08:34 AM CST

Αγωγοί μεταφοράς φυσικού αερίου Nabucco (με μπλε χρώμα) και South Stream (με μωβ χρώμα). Η πορεία τους, εκτός από την ενεργειακή, αναμένεται να επηρεάσει και την πολιτική επιρροή των ΗΠΑ και της Ρωσίας στην περιοχή του Καυκάσου και της ΝΑ Ευρώπης

Την Τετάρτη αναμένεται να οριστικοποιηθεί η πολιτική συμφωνία Σερβίας – Ρωσίας, που θα εγγυάται την κατασκευή ενός αγωγού φυσικού αερίου που θα διαπερνά τη βαλκανική χώρα.
Όπως έγινε γνωστό, τη συμφωνία θα υπογράψουν αύριο, στη Μόσχα, ο πρόεδρος της Ρωσίας Ντμίτρι Μεντβέντεφ και ο Σέρβος ομόλογός του Μπόρις Τάντιτς.
Ο κ. Τάντιτς θα ηγηθεί της σερβικής αντιπροσωπείας που θα μεταβεί στη ρωσική πρωτεύουσα για την υπογραφή του συμβολαίου, το οποίο αφορά την πώληση της σερβικής πετρελαϊκής βιομηχανίας NIS, την κατασκευή του αγωγού South Stream και του…χώρου αποθήκευσης φυσικού αερίου στο Μπάνατσκι Ντβορ.
Όπως ανακοινώθηκε από το γραφείο του κ. Τάντιτς, στη σερβική αντιπροσωπεία θα μετέχουν, επίσης, ο αντιπρόεδρος της σερβικής κυβέρνησης Ίβιτσα Ντάτσιτς, ο υπουργός Εξωτερικών Βουκ Γέρεμιτς και ο υπουργός Ενέργειας Πέταρ Σκούντριτς.

Πηγές: ΑΠΕ-ΜΠΕ, Tanjug



Σχέδιο δολοφονίας του ελ. καταγωγής δημάρχου της Χειμάρρας

Posted: 23 Dec 2008 04:27 AM CST


Με προσοχή παρακολουθεί το ΥΠΕΞ κινήσεις ακραίων στοιχείων στη Χειμάρρα
Παναγιώτης Σαββίδης
Στάση αναμονής τηρεί το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών, σχετικά με τη «στοχοποίηση» του πρόεδρου της «Ομόνοιας», του κόμματος της ελληνικής εθνικής μειονότητας στην Αλβανία, Βασίλη Μπολάνου, από ΜΜΕ και βουλευτές της γειτονικής χώρας, που έχουν επιδοθεί σε ένα ανθελληνικό μπαράζ δημοσιευμάτων και…δηλώσεων σε βάρος του.
«Η Ελλάδα παρακολουθεί με διακριτικότητα τα τεκταινόμενα στην Αλβανία, σε σχέση με το κόμμα της ελληνικής εθνικής μειονότητας και τον πρόεδρό του, Βασίλη Μπολάνο», δήλωσε στη zougla.gr συνεργάτης της Ντόρας Μπακογιάννη, που θέλησε να διατηρήσει την ανωνυμία του.
Τις τελευταίες ημέρες, ο πρόεδρος της «Ομόνοιας» δέχεται ευθείες απειλές για τη ζωή του, ενώ σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες της zougla.gr, προγραμματίζεται συλλαλητήριο εναντίον του στη Χειμάρρα, παρουσία Αλβανών βουλευτών και… «αγανακτισμένων» Αλβανών πολιτών, που θα μεταφερθούν στην πόλη με λεωφορεία από το Τεπελένι.
Πολλοί είναι αυτοί που φοβούνται το ενδεχόμενο προβοκάτσιας στη Χειμάρρα, εκμεταλλευόμενοι και το κλίμα που επικρατεί στην Ελλάδα, μετά τα τελευταία επεισόδια στην Αθήνα και σε άλλες πόλεις της χώρας.
Το ενδιαφέρον στοιχείο στην υπόθεση αυτή, είναι πως οι σοβαροί Αλβανοί πολιτικοί ανησυχούν για τις σχεδιαζόμενες ενέργειες κατά του στελέχους της ελληνικής μειονότητας. Η ανησυχία αφορά, μάλιστα, στην ίδια τη συνεχιζόμενη, έστω μετ’ εμποδίων, διαδικασία μελλοντικής ενσωμάτωσης της Αλβανίας στην Ε.Ε.
Σε αυτό το κλίμα, γνωστός Αλβανός πολιτικός σε πρόσφατη κατ’ ιδίαν συνομιλία του με δυτικούς διπλωμάτες στα Τίρανα, εξέφρασε την ανησυχία του, για τη δραστηριότητα ακραίων εθνικιστικών κύκλων στη Χειμάρρα, χωρίς να αποκλείει ακόμη και το ενδεχόμενο προβοκάτσιας, μέσω κάποιας βίαιης ενέργειας.

«Κόκκινο» πανί για το υπόμνημα
Αφορμή του μένους κατά του Βασίλη Μπολάνου στάθηκε το υπόμνημα που κατέθεσε πρόσφατα η «Ομόνοια» στη Διαρκή Επιτροπή Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων της ελληνικής Βουλής, με το οποίο ζητείται να επικυρωθεί το Σύμφωνο Σταθεροποίησης και Σύνδεσης μεταξύ Αλβανίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εφόσον η γειτονική χώρα σεβαστεί τα δικαιώματα της ελληνικής μειονότητας, όπως αυτά απορρέουν από τις διεθνείς συνθήκες και συμβάσεις.
«Η Αλβανία εφόσον θέλει να ενσωματωθεί στην Ε.Ε. θα πρέπει να καταλάβει την υποχρέωση που έχει απέναντι στις μειονότητες και συγκεκριμένα απέναντι στην ελληνική εθνική μειονότητα», δήλωσε στη zougla.gr ο πρόεδρος της «Ομόνοιας», επαναλαμβάνοντας την πλήρη υποστήριξη στην ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας.
Αλβανικές εφημερίδες κατηγορούν τον πρόεδρο της «Ομόνοιας» για… «αποσχιστικές» τάσεις. Χαρακτηριστικό είναι το πρωτοσέλιδο της «Gazeta Shqiptare» που «βλέπει» αίτημα για αυτονόμηση της Βορείου Ηπείρου, στο υπόμνημα της «Ομόνοιας». «O Μπολάνος ζητάει αναγνώριση της Βορείου Ηπείρου», ο τίτλος του δημοσιεύματος, αν και στις 25 σελίδες του υπομνήματος δεν υπάρχει πουθενά αναφορά στον όρο «Βόρειος Ήπειρος» ή στο αίτημα για «αυτονομία» της περιοχής που πλειοψηφεί η ελληνική μειονότητα.
Ακόμη και στο δημοφιλές facebook έχουν δημιουργηθεί επτά… group κατά του Βασίλη Μπολάνου, όπου τα μέλη φέρονται κατά του προέδρου της «Ομόνοιας» και δημάρχου της Χειμάρρας.
Πηγή: zougla.gr



Άλλο να εκφράζεις δημοκρατικά τις απόψεις σου, άλλο να ρίχνεις νερό στο μύλο της Ουάσιγκτον-Λονδίνου-Άγκυρας

Posted: 23 Dec 2008 02:27 AM CST


Αν και προσπαθούμε να παρουσιάζουμε τα γεγονότα και τα τεκταινόμενα με ψυχραιμία και χωρίς χαρακτηρισμούς, η απλή ανάγνωση του άρθρου που ακολουθεί, γεμίζει τον αναγνώστη με αισθήματα αγανάκτησης για τον εσμό των πολιτικών και των δημοσιογράφων που προσπάθησαν με «χειρουργικές» επεμβάσεις να αλλοιώσουν τα βασικά χαρακτηριστικά της σκέψης και της συνείδησης των Ελλήνων στην Κύπρο και την Ελλάδα.
Και η αγανάκτηση ίσως να ήταν πιο κατευνασμένη, αν δεν ήταν φανερό ότι το έργο συνεχίζεται, περίπου με τους ίδιους πρωταγωνιστές. Από τη μια πλευρά ο εσμός των εξωνυμένων και των αργυρώνυτων από του αδιαφανείς μηχανισμούς του τριγώνου Ουάσιγκτον-Λονδίνο-Άγκυρα και από την άλλη ο κυπριακός λαός, που πρέπει να νοιώθει ένοχος για το ότι έχασε μόνο το 40% των εδαφών της πατρίδας του και δεν το έχασε όλο, για το ότι έγιναν πρόσφυγες και έχασαν τα σπίτια και τις περιουσίες μόνο 200 χιλιάδες Ελληνικύπριοι, για τις χιλιάδες νεκρούς, για τους 1619 αγνοούμενους, για τις 40.000 στρατό κατοχής, που καταδυναστεύει Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους και για πόσα άλλα.
Σ’ ευχαριστούμε Σάββα Παύλου για τη φωνή του θάρρους και της αλήθειας που υπάρχει στο άρθρο σου. Ας ευχηθούμε η φωνή σου να γίνει η φωνή όλων μας, σε Ελλάδα και Κύπρο.

Σάββας Καλεντερίδης

Τεκμήρια παραγωγής νοοτροπιών
TOY ΣΑΒΒΑ ΠΑΥΛΟΥ*
Ο απρόσμενος θάνατος του Τάσσου Παπαδόπουλου επανέφερε στη μνήμη μας τις εμπειρίες και τα γεγονότα της εποχής του Δημοψηφίσματος. Όλοι επιστρέψαμε σ’ αυτή την περίοδο που…συμπύκνωσε τη σημαντικότερη ανέλιξη της πορείας του Κυπριακού μετά την τουρκική εισβολή. Όλοι θυμηθήκαμε άρθρα, απόψεις, εκπομπές και κουβέντες που ακούστηκαν αυτήν την εποχή, στάσεις και νοοτροπίες που εκτυλίχθηκαν από άτομα και φορείς, όλοι αναστοχαστήκαμε με συγκίνηση το διάγγελμα του Τάσσου Παπαδόπουλου. Ταυτόχρονα θυμηθήκαμε την περιρρέουσα ατμόσφαιρα των ασφυκτικών πιέσεων, των απειλών και των εκβιασμών, για να περάσει αυτό που τα ξένα κέντρα εξουσίας είχαν αποφασίσει πριν από μας για μας.
Η στήλη προσπαθεί να παραμείνει νηφάλια και να συνεχίσει έξω από συναισθηματισμούς την κατάθεση απόψεων και κριτικών για την πληρέστερη πολιορκία του θέματος, αποκλείοντας κάθε παρέμβαση του ανορθολογισμού και της μισαλλοδοξίας. Γι’αυτό, για την κατανόηση της περιρρέουσας ατμόσφαιρας υπάρχει επιτακτική ανάγκη για τη διαφύλαξη και αρχειοθέτηση των ραδιοτηλεοπτικών εκπομπών της περιόδου του δημοψηφίσματος. Οι απόψεις που γράφτηκαν στον Tύπο, στις εφημερίδες και τα περιοδικά, είναι πάντοτε εκεί και είναι εύκολο για τον μελλοντικό μελετητή να προστρέξει σ’ αυτές, να πάει σε μια βιβλιοθήκη να τις μελετήσει και να εξαγάγει τα δικά του συμπεράσματα.
Υπάρχει όμως το θέμα των εκπομπών, ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών, που είναι εξίσου σημαντικές και αποκαλυπτικές. Αλήθεια έχει κάποιο Ίδρυμα, Κέντρο Μελετών, Πανεπιστημιακή Σχολή συγκεντρώσει σε μαγνητικές και τηλεοπτικές ταινίες, ή σε ψηφιακή μορφή, αυτό το υλικό της εποχής του δημοψηφίσματος που εκπέμφθηκε και προβλήθηκε από ποικίλους ραδιοτηλεοπτικούς σταθμούς της Λευκωσίας, Αθήνας και των άλλων πόλεων. Αυτές οι ταινίες αποτελούν πολύτιμο ιστορικό υλικό, αποτυπώνουν νοοτροπίες, επιχειρηματολογία, στάσεις και συμπεριφορές και η απώλειά τους θα αποτελέσει μεγάλη ζημιά στην ανασύνθεση μιας σημαντικής ιστορικής περιόδου. Μας ενδιαφέρουν όλες οι εκπομπές κυρίως όμως αυτές που προσπάθησαν να προωθήσουν την πραμάτεια του Ανάν, να κάνουν ντελίβερι στα σπίτια των Κυπρίων το δυσώνυμο σχέδιο. Στο θέμα αυτό βασικό ρόλο έπαιξε η εκπομπή του Παύλου Τσίμα, στην ΕΡΤ. Από τον κρατικό τηλεοπτικό σταθμό της Ελλάδας, με μελετημένο τρόπο, οι εκπομπές του προσπαθούσαν να σπάσουν τις ενστάσεις και τις αντιστάσεις του κυπριακού ελληνισμού. Παρακολουθώντας αυτές τις εκπομπές εύκολα εντόπιζες τις βασικές συνισταμένες της ιδεολογικής χειραγώγησης που επιχειρούσαν οι συντελεστές και συντονιστές τους. Τα τηλεοπτικά κύματα υπέβαλλαν ή τόνιζαν ευθέως ότι όσοι αντιδρούσαν εναντίον του σχεδίου Ανάν προέρχονταν κυρίως από το συντηρητικό χώρο, ήταν ακροδεξιοί, παρωχημένοι, μαύρη αντίδραση ενώ όσοι συναινούσαν, εξέφραζαν το νέο πνεύμα που οσονούπω θα φώτιζε τους ορίζοντες. Ακόμη, σ’ αυτές τις εκπομπές, επειδή οι επιστήμονες που τις οργάνωναν ήξεραν ότι κάθε αίσθημα ιστορικής περηφάνιας συντείνει στην κριτική και απορριπτική αντιμετώπιση του σχεδίου Ανάν, επέλασαν αρκετοί προσκεκλημένοι που έβαλλαν εναντίον κάθε θέματος που δημιουργούσε ιστορική περηφάνια στον κυπριακό Ελληνισμό, διασύροντας και υπονομεύοντας. Το χειρότερο, για να αποδεχθεί ο κυπριακός ελληνισμός το σχέδιο των Αγγλοαμερικανών και Τούρκων, έπρεπε να δημιουργηθούν στους Κύπριους αισθήματα ενοχής, έπρεπε να αισθάνονταν φταίχτες και θύτες. Στις εκπομπές υποβαλλόταν ότι οι Έλληνες της Κύπρου, λίγο ή πολύ, ξυπνούσαμε κάθε πρωί και ξεκινούσαμε μεροκάματο τον σκοτωμό των Τούρκων. Γιατί τα θύματα έπρεπε να παρουσιαστούν ως θύτες, μόνο έτσι θα ψήφιζαν και υπέρ του σχεδίου Ανάν, ως συγγνώμη και απολογία φταιχτών και θυτών.
Γι’ αυτό οι εκπομπές της ΕΡΤ αυτής της περιόδου αποτελούν πολύτιμο υλικό για τον μελετητή. Mπορούμε να εντοπίσουμε τα εξής:
-τους τρόπους κατασκευής και χειραγώγησης της κοινής γνώμης,
-πώς παγιώνονται στάσεις και νοοτροπίες στο κοινωνικό σώμα,
-να προβληματιστούμε για τη δύναμη της τηλεόρασης να δημιουργεί εντυπώσεις και κατευθύνσεις εκ του μη όντος, να αντιστρέφει τα γεγονότα και την πραγματικότητα.

Έχω την εντύπωση ότι, μέσα σε άλλο πολιτικό συγκείμενο τώρα, το παιγνίδι παίζεται με τους ίδιους όρους, οι τρεις θεμελιώδεις οδηγίες που δόμησαν αυτές τις εκπομπές εξακολουθούν να ενεργούν:
α) παρουσίαση της παραδοχής ότι εκφράζει το νέο πνεύμα,
β) κουρέλιασμα της ιστορικής περηφάνιας του τόπου,
γ) πλήρης ανατροπή με την παρουσίαση του θύματος να εμφανίζεται ως θύτης, ο κυπριακός ελληνισμός που υπέστη εθνοκάθαρση και ξεσπίτωμα και στερείται τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματά του να εμφανίζεται ως ένοχος και να εκθειάζονται ο Ταλάτ και η Άγκυρα.

*Ο Σάββας Παύλου είναι φιλόλογος, συγγραφέας.



Κυπριακό: Σε διπλό ταμπλό το παίζουν οι ξένοι

Posted: 23 Dec 2008 02:17 AM CST


Φόρμουλα-σχέδιο Τύπου Ανάν επεξεργάζονται Ηνωμένα Έθνη και Αγγλοαμερικανοί, οι οποίοι γνωρίζοντας ότι οι συνομιλίες για το Κυπριακό δεν θα καταλήξουν, θα το παρουσιάσουν την κατάλληλη στιγμή.
ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ
Διπλωματική πηγή, που είναι σε θέση να γνωρίζει από πρώτο χέρι τι συμβαίνει στις διαπραγματεύσεις, ανέφερε στη «Σημερινή» ότι οι ξένοι το παίζουν σε διπλό ταμπλό, εφαρμόζοντας την πολιτική της ασάφειας. Η ίδια πηγή μάς αποκάλυψε ότι η φόρμουλα της ασάφειας επιχειρήθηκε να περάσει από τον τέως Γ.Γ. των Η.Ε. Κόφι Ανάν και την οποία μας περιέγραψε με έναν ιδιαίτερα χαρακτηριστικό τρόπο.
Ο Ανάν είπε στον Κληρίδη:…«Θα λες ότι αυτό που προέκυψε είναι συνέχιση της Κυπριακής Δημοκρατίας και θα σου δώσω τα επιχειρήματα. Θα λες ότι η Κύπρος έμεινε στα Ηνωμένα Έθνη, έμεινε στην Ε.Ε., έμεινε στον ΟΑΣΕ και έμεινε στο Συμβούλιο της Ευρώπης. Απλώς άλλαξε όνομα και ταμπέλα». Στους Ντενκτάς-Ταλάτ είπε: «Εσείς θα λέτε ότι είναι νέο κράτος και θα σας δώσω και σας μερικά επιχειρήματα. Θα λέτε ότι αυτό που θα προκύψει έχει καινούργια σημαία και νέο εθνικό ύμνο, άρα είναι νέο κράτος».
Η διπλωματική πηγή επισήμανε το γεγονός ότι πουθενά δεν θα γράφει ότι είναι νέο κράτος, αλλά ούτε και συνέχιση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Όπως σημείωσε, «στις συνομιλίες δεν θα προκύψουν τέτοια θέματα ούτε είναι δυνατό να περιέχονται ως στοιχειό της λύσης. Αν επιμένουν να γραφτεί στη λύση, τότε δεν θα υπάρξει λύση, απλούστατα».
Ενδεικτικές προς αυτή την κατεύθυνση είναι από τη μια οι δημόσιες δηλώσεις του Μεχμέτ Αλί Ταλάτ, περί δύο κρατών και παρθενογένεσης, και από την άλλη ο σχολιασμός αυτών των δηλώσεων από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Σε πολλές περιπτώσεις, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αλλά και άλλοι αξιωματούχοι, όπως π.χ. ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, τονίζουν ότι «αυτό που έχει σημασία είναι τι λέγει στις διαπραγματεύσεις». Μάλιστα, σε μια περίπτωση ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε ξεκάθαρα, και όχι πλαγίως, ότι ο Ταλάτ «άλλα λέγει στις απευθείας διαπραγματεύσεις και άλλα δημόσια». Επί τούτου, η διπλωματική πηγή τόνισε και αυτή εμφαντικά ότι μέσα στην αίθουσα, πέραν της τελετής έναρξης, ο Ταλάτ δεν έθεσε ποτέ θέμα παρθενογένεσης και δύο κρατών. Όπως μας λέχθηκε, αν ο Ταλάτ πει αυτά που λέγει δημόσια μέσα στην αίθουσα, θα δημιουργηθεί μια νέα κατάσταση. Μάλιστα, η ίδια πηγή υποστηρίζει ότι αυτά που λέγει ο Ταλάτ δημόσια είναι για εσωτερική κατανάλωση. «Είναι εντελώς φυσιολογικό να λες κάτι για τη δική σου κοινή γνώμη και να διαπραγματεύεσαι διαφορετικά», σημείωσε με νόημα.
«Το θέμα αυτό που λένε παρθενογένεση και ύπαρξη δυο κρατών, ούτε κατά διάνοια μπορούμε να το συζητήσουμε εμείς, εφόσον έχουμε κοινή βάση τις δυο κοινότητες, τους δυο ηγέτες, οι οποίοι εργάζονται για μια ομοσπονδία διζωνική, δικοινοτική με ισότητα, όπως καθορίζεται από τα ψηφίσματα και τις αποφάσεις Ηνωμένων Εθνών», επισήμανε η διπλωματική πηγή, η οποία τόνισε ότι αυτό είναι το πιο σημαντικό που πετύχαμε μέχρι στιγμής.
Την ίδια ώρα οι ξένοι -με εξαίρεση μια δύο χώρες- οι οποίοι καραδοκούν στη γωνιά, παρουσιάζονται ικανοποιημένοι από τις θέσεις της ε/κ πλευράς και το δηλώνουν στις συναντήσεις που έχουν με αξιωματούχους της Κυπριακής Δημοκρατίας, συμπεριλαμβανομένου και του Προέδρου Χριστόφια. Σ’ ό,τι αφορά τη Βρετανία, η οποία θεωρείται ένας από τους διεθνείς παίκτες του Κυπριακού, πάνω στην ουσία του προβλήματος δεν έχει υιοθετήσει καμιά θέση των Τούρκων. «Αντίθετα, οι Άγγλοι μας διαβεβαίωσαν, από την εποχή που πήγαμε στο Λονδίνο με το Χριστόφια, ότι δεν θα δεχθούν μόνιμες αποκλίσεις από το Ευρωπαϊκό Κεκτημένο (derocation) και πως δεν είναι εφικτή οποιαδήποτε παρθενογένεση», σημείωσε η ίδια πηγή, για να προσθέσει πως «το γεγονός ότι δεν βγήκαν να το πουν σε άλλους δημοσίως είναι άλλη ιστορία». Σε επισήμανσή μας γιατί δεν το λένε, για να τερματιστεί και η αδιαλλαξία των Τούρκων, μας λέχθηκε και πάλι ότι στη διάρκεια των διαπραγματεύσεων δεν τέθηκε ποτέ τέτοιο θέμα.

Καμία πρόοδος επί της ουσίας των διαπραγματεύσεων
Σ’ Ο,ΤΙ αφορά την ουσία των διαπραγματεύσεων, υπάρχει μεγάλη καθυστέρηση και δεν καταφέραμε να ολοκληρώσουμε ούτε ένα κεφαλαίο. Όπως μας λέχθηκε, η τ/κ πλευρά νομίζει ότι για την έλλειψη προόδου μπορούν να επιρρίψουν την ευθύνη στο Χριστόφια, επειδή απουσιάζει στο εξωτερικό. «Την ίδια ώρα, η φυγή από τις διαπραγματεύσεις θα έχει κόστος, το οποίο δεν μπορεί να σηκώσει κανένας. Σου λένε να κάτσεις να κουβεντιάσεις μέσα στην αίθουσα των διαπραγματεύσεων, εφόσον υπάρχει ημερησία διάταξη», παρατήρησε η ίδια πηγή. Όπως μας λέχθηκε, εκτός από την κεντρική κυβέρνηση που έχουμε απόλυτη διαφωνία, στα αλλά σημεία υπάρχει ταυτότητα απόψεων κατά 60%. «Όταν, όμως, τα Ηνωμένα Έθνη, ως ουδέτερος παρατηρητής, γράψουν στο τέλος του κεφαλαίου ότι υπάρχει ουσιαστική πρόοδος και λέγαμε εμείς ότι δεν υπάρχει καμιά απολύτως πρόοδος, θα ενίσχυε εκείνους που λένε ότι θα πρέπει να φύγουμε από τις συνομιλίες. Κάτι τέτοιο θα έχει αρνητικές συνέπειες και θα επέρριπταν την ευθύνη σε μας, την ώρα που ετοιμαζόμαστε για το περιουσιακό», υπέδειξε η διπλωματική πηγή.
Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις (δηλώσεις Ντάουνερ), τα Ηνωμένα Έθνη απλοποιούν την κατάσταση, λέγοντας ότι όλα βαίνουν ομαλά, γεγονός που δεν ικανοποιεί την ε/κ πλευρά, αφού στις συνομιλίες, όπως αποδεικνύεται, δεν έχει επιτευχθεί πρόοδος. «Το γεγονός ότι υπάρχει συμφωνία σε κάποια θέματα δεν σημαίνει ότι κατ’ ανάγκην είναι πρόοδος. Διότι όταν τα θεμέλια είναι σαθρά, είναι σαθρή ολόκληρη η οικοδομή. Ακόμη είμαστε στα εύκολα», τόνισε με χαρακτηριστικό τρόπο η ίδια πηγή. Όπως μας λέχθηκε, «δεν υπάρχει τέτοια ταύτιση απόψεων, που να μπορεί ένας να ξεχάσει ότι έχουμε έντονες διαφωνίες στο θέμα της εκτελεστικής εξουσίας και στο θέμα της κατανομής των αρμοδιοτήτων».

Διάβημα συμφερόντων
ΟΙ ΑΓΓΛΟΑΜΕΡΙΚΑΝΟΙ, όπως αποκαλύπτεται, μετά την παρενόχληση του πλοίου που διεξήγαγε έρευνες για λογαριασμό της Κυπριακής Δημοκρατίας ανοικτά της Πάφου, προέβησαν σε διαβήματα για αλλότρια συμφέροντα. Σύμφωνα με έκθεση της διπλωματικής μηχανής της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο Βρετανός Υπουργός Εξωτερικών Ντέιβιντ Μίλιμπαντ, όταν βρέθηκε με τον Τούρκο ομόλογό του και τον πήρε στην εκλογική του περιφέρεια και χωρίς τους φανατικούς που τον περιστοιχίζουν, του τα είπε ένα χεράκι. Ότι, δηλαδή, δεν μπορούν να έχουν αυτή τη στάση για το θέμα της θαλάσσιας ζώνης οικονομικής εκμετάλλευσης. Όπως μας λέχθηκε από την ίδια πηγή, τόσο η Αγγλία όσο και οι ΗΠΑ έκαναν διαβήματα για άλλο λόγο. Όπως εξήγησε, ο λόγος είναι ότι το πλοίο που χρησιμοποιούμε είναι κατά το ένα τρίτο αμερικανικών συμφερόντων.
Πηγή: ΣΗΜΕΡΙΝΗ



Επιμένει για χρονοδιάγραμμα η Τουρκία

Posted: 23 Dec 2008 01:46 AM CST


»Εμείς θέλουμε ένα χρονοδιάγραμμα», δήλωσε ο Μπαμπατζιάν, υποστηρίζοντας ότι όσο η Τουρκία προχωρεί στο δρόμο προς την ΕΕ, δεν θα αποτελέσει έκπληξη αν η Ελλάδα επανέλθει στην εθνική της στάση και εφαρμόσει τις παλιές της πολιτικές.

Ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών Αλί Μπαμπατζιάν αντέδρασε στις εκτιμήσεις ότι κατά το 2009 μπορεί να διακοπούν οι διαπραγματεύσεις Τουρκίας – ΕΕ λόγω Κύπρου και είπε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2009 θα συντάξει έκθεση ως «αξιολόγηση της κατάστασης» σχετικά με το άνοιγμα των λιμένων, που δεν θα έχει το χαρακτήρα προειδοποίησης, αλλά διαπίστωσης.
Σε δηλώσεις του στον…ανταποκριτή της Χουριέτ στις Βρυξέλλες, όπου βρίσκεται, ο κ. Μπαμπατζιάν υποστήριξε ότι ορισμένα μέλη της ΕΕ μπορεί να φέρουν στην ημερήσια διάταξη το θέμα της αναστολής των ευρω-τουρκικών διαπραγματεύσεων στην περίπτωση που το Κυπριακό δεν επιλυθεί, προσθέτοντας ότι »για να καταστεί αυτό εφικτό, χρειάζεται η έγκριση και των 27 χωρών – μελών».
Ο Τούρκος ΥΠΕΞ πρόσθεσε ότι το Κυπριακό δεν μπορεί να συνεχίζεται για πάντα. »Εμείς θέλουμε ένα χρονοδιάγραμμα», είπε, υποστηρίζοντας ότι όσο η Τουρκία προχωρεί στο δρόμο προς την ΕΕ, δεν θα αποτελέσει έκπληξη αν η Ελλάδα επανέλθει στην εθνική της στάση και εφαρμόσει τις παλιές της πολιτικές.

Οι Ε/κύπριοι παρεμποδίζουν το άνοιγμα περισσότερων κεφαλαίων
Αφού είπε ότι η Τσεχία, που αναλαμβάνει την προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου από τον Ιανουάριο 2009, είναι καλοπροαίρετη και επιθυμεί την πρόοδο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, πρόσθεσε: «όπως φαίνεται, έστω και μια χώρα μπορεί να σαμποτάρει το χρονοδιάγραμμα των διαπραγματεύσεων. Μάλιστα δεν πρόκειται μόνο για μια χώρα, η οποία αντιτίθεται σε μας. Ενώ υπάρχει η δυνατότητα να ανοίξουν 6 κεφάλαια μαζί, αυτό παρεμποδίζεται από τους Ε/κ και τη Γαλλία».
Ο κ. Μπαμπατζιάν είπε ότι τον περασμένο Ιούλιο έγινε ένα καλό ξεκίνημα με τη Γαλλία που συνεχίστηκε μέχρι τη σύνοδο του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων της ΕΕ πριν 2 εβδομάδες. Ομως, ισχυρίστηκε, το έγγραφο που παρουσιάστηκε στην εν λόγω σύνοδο, οδήγησε ακόμη πιο πίσω και από το 2007. Ανέφερε ότι μετά από επαφές της τουρκικής Κυβέρνησης με 8 – 9 χώρες υπήρξε αντίδραση στο έγγραφο αυτό, όμως – συνέχισε – μια τέτοια προσπάθεια πριν από κάθε συνάντηση κορυφής »μηδενίζει τη θετική ενέργεια και επηρεάζει αρνητικά τον τρόπο με τον οποίο βλέπει η χώρα την ΕΕ».
Οσον αφορά την Αρμενία, ο κ. Μπαμπατζιάν είπε ότι »ποτέ μέχρι τώρα, από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, δεν βρεθήκαμε τόσο κοντά στη λύση. Ο Αρμένιος Πρόεδρος έχει τη γνώμη ότι η επίλυση των προβλημάτων τόσο με την Τουρκία όσο και με το Αζερμπαϊτζάν, θα φέρει στη χώρα σταθερότητα και ευημερία».
Αναφορικά με το Σύνταγμα, ο Τούρκος ΥΠΕΞ άφησε να εννοηθεί ότι αυτό θα αλλάξει μετά τις δημοτικές εκλογές του Μαρτίου, διευκρινίζοντας ότι μπορεί να γίνει είτε αναθεώρηση του Συντάγματος είτε κάποια ουσιαστική αλλαγή του είτε τροποποίηση κάποιων άρθρων του.
Πηγή: http://www.sigmalive.com/news/politics/104685